Hà Nội 34 °C
TP Hồ Chí Minh 34 °C
Hải Phòng 36 °C
Đà Nẵng 38 °C
Yên Bái 32 °C
  • Hà Nội Hà Nội 34°C
  • TP Hồ Chí Minh Hà Nội 34°C
  • Hải Phòng Hà Nội 36°C
  • Đà Nẵng Hà Nội 38°C
  • Yên Bái Hà Nội 32°C

Chế tài xử lý hành vi xâm phạm chế độ hôn nhân và gia đình?

Tư vấn pháp luật
18/05/2024 08:11
Nguyễn Xinh
aa
Xâm phạm chế độ hôn nhân và gia đình là hành vi xâm phạm đến quyền kết hôn, ly hôn, quyền nuôi dưỡng người thân trong gia đình. Pháp luật đã có chế tài xử lý đối với các hành vi này.

Bạo lực gia đình là một trong những biểu hiện rõ nhất của hành vi xâm phạm chế độ hôn nhân và gia đình.

Hiện nay, pháp luật đã có quy định rõ ràng về việc xử lý đối với hành vi xâm phạm chế độ hôn nhân và gia đình. Vậy thế nào là hành vi xâm phạm chế độ hôn nhân và gia đình? Các chế tài xử lý đối với hành vi xâm phạm chế độ hôn nhân và gia đình là gì?

Quy định pháp luật về xâm phạm chế độ hôn nhân và gia đình?
Quy định pháp luật về xâm phạm chế độ hôn nhân và gia đình? (Hình minh họa)

Xâm phạm chế độ hôn nhân và gia đình là gì?

Xâm phạm chế độ hôn nhân và gia đình là hành vi xâm phạm đến quyền kết hôn, ly hôn của công dân và sự bình đẳng, tiến bộ giữa vợ chồng, các quyền và nghĩa vụ chăm sóc, nuôi dưỡng giữa những người thân trong gia đình với nhau.

Như vậy, Khách thể của các tội xâm phạm chế độ hôn nhân và gia đình là quyền kết hôn, ly hôn của công dân và toàn bộ những quy định của pháp luật về kết hôn, ly hôn, nghĩa vụ và quyền giữa vợ và chồng, giữa cha mẹ và con, giữa các thành viên khác trong gia đình, cấp dưỡng, xác định cha, mẹ, con, con nuôi, giám hộ, quan hệ hôn nhân và gia đình có yếu tố nước ngoài và những vấn đề khác liên quan đến hôn nhân và gia đình (chế độ hôn nhân và gia đình).

Chủ thể của tội phạm nói chung và của các tội xâm phạm chế độ hôn nhân và gia đình nói riêng là người thực hiện hành vi nguy hiểm cho xã hội, nhưng không phải ai thực hiện hành vi xâm phạm chế độ hôn nhân và gia đình cũng là chủ thể của tội phạm này, mà chỉ những người có năng lực trách nhiệm hình sự và đủ tuổi chịu trách nhiệm hình sự theo luật định mới là chủ thể của tội phạm.

Đối với các tội xâm phạm chế độ hôn nhân và gia đình, người từ đủ 16 tuổi trở lên mới trở thành chủ thể của các tội phạm này.

Trong một số trường hợp chỉ một hoặc một số người mới là chủ thể của tội phạm, khoa học luật hình sự gọi là chủ thể đặc biệt.

Đối với các tội xâm phạm chế độ hôn nhân và gia đình một trường hợp có chủ thể đặc biệt như: Tội loạn luân, người phạm tội phải là người cùng dòng máu trực hệ với nạn nhân.

Các tội về xâm phạm chế độ hôn nhân gia đình

Các tội xâm phạm chế độ hôn nhân gồm 3 tội. Đó là: Tội cưỡng ép kết hôn, ly hôn hoặc cản trở hôn nhân tự nguyện, tiến bộ, cản trở ly hôn tự nguyện; tội vi phạm chế độ một vợ, một chồng; và tội tổ chức tảo hôn.

Trong nhóm tội phạm này, hành vi cưỡng ép ly hôn và hành vi cản trở ly hôn tự nguyện là hai hành vi mới được quy định trong BLHS năm 2015.

Trong khi đó, tội tảo hôn và tội đãng kí kết hôn trái pháp luật đã được quy định trong BLHS năm 1999 nhưng không còn được quy định trong BLHS năm 2015.

Các tội xâm phạm chế độ gia đình gồm 4 tội. Đó là: Tội loạn luân, tội ngược đãi hoặc hành hạ ông bà, cha mẹ, vợ chồng, con, cháu hoặc người có công nuôi dưỡng mình; tội từ chối hoặc trốn tránh nghĩa vụ cấp dưỡng và tội tổ chức mang thai hộ vì mục đích thương mại.

Trong đó, tội tổ chức mang thai hộ vì mục đích thương mại là tội mởi được bô sung trong BLHS năm 2015.

Quy định pháp luật về xử lý tội xâm phạm chế độ hôn nhân gia đình

Hình thức xử lý khi phạm tội xâm phạm chế độ hôn nhân được quy định cụ thể tại Điều 181, 182, 183, 184, 185, 186 và 187 Bộ luật Hình sự 2015 được sửa đổi, bổ sung 2017 như sau:

(1) Phạm tội cưỡng ép kết hôn, ly hôn hoặc cản trở hôn nhân tự nguyện, tiến bộ, cản trở ly hôn tự nguyện:

Người nào cưỡng ép người khác kết hôn trái với sự tự nguyện của họ, cản trở người khác kết hôn hoặc duy trì quan hệ hôn nhân tự nguyện, tiến bộ hoặc cưỡng ép hoặc cản trở người khác ly hôn bằng cách hành hạ, ngược đãi, uy hiếp tinh thần, yêu sách của cải hoặc bằng thủ đoạn khác, đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này mà còn vi phạm, thì bị phạt cảnh cáo, phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 03 tháng đến 03 năm.

(2) Phạm tội vi phạm chế độ một vợ, một chồng:

Người nào đang có vợ, có chồng mà kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng với người khác hoặc người chưa có vợ, chưa có chồng mà kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng với người mà mình biết rõ là đang có chồng, có vợ thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt cảnh cáo, phạt cải tạo không giam giữ đến 01 năm hoặc phạt tù từ 03 tháng đến 01 năm:

+ Làm cho quan hệ hôn nhân của một hoặc hai bên dẫn đến ly hôn;

+ Đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này mà còn vi phạm.

Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm:

+ Làm cho vợ, chồng hoặc con của một trong hai bên tự sát;

+ Đã có quyết định của Tòa án hủy việc kết hôn hoặc buộc phải chấm dứt việc chung sống như vợ chồng trái với chế độ một vợ, một chồng mà vẫn duy trì quan hệ đó.

(3) Phạm tội tổ chức tảo hôn: Người nào tổ chức việc lấy vợ, lấy chồng cho những người chưa đến tuổi kết hôn, đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này mà còn vi phạm, thì bị phạt tiền từ 10 triệu đồng đến 30 triệu đồng hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến 02 năm.

(4) Phạm tội loạn luân: Người nào giao cấu với người mà biết rõ người đó cùng dòng máu về trực hệ, là anh chị em cùng cha mẹ, anh chị em cùng cha khác mẹ hoặc cùng mẹ khác cha, thì bị phạt tù từ 01 năm đến 05 năm.

(5) Tội ngược đãi hoặc hành hạ ông bà, cha mẹ, vợ chồng, con, cháu hoặc người có công nuôi dưỡng mình:

Người nào đối xử tồi tệ hoặc có hành vi bạo lực xâm phạm thân thể ông bà, cha mẹ, vợ chồng, con, cháu hoặc người có công nuôi dưỡng mình thuộc một trong những trường hợp sau đây, thì bị phạt cảnh cáo, phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm:

+ Thường xuyên làm cho nạn nhân bị đau đớn về thể xác, tinh thần;

+ Đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này mà còn vi phạm.

Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 02 năm đến 05 năm:

+ Đối với người dưới 16 tuổi, phụ nữ mà biết là có thai, người già yếu;

+ Đối với người khuyết tật nặng, khuyết tật đặc biệt nặng hoặc người mắc bệnh hiểm nghèo.

(6) Phạm tội từ chối hoặc trốn tránh nghĩa vụ cấp dưỡng:

Người nào có nghĩa vụ cấp dưỡng và có khả năng thực tế để thực hiện việc cấp dưỡng đối với người mà mình có nghĩa vụ cấp dưỡng theo quy định của pháp luật mà từ chối hoặc trốn tránh nghĩa vụ cấp dưỡng, làm cho người được cấp dưỡng lâm vào tình trạng nguy hiểm đến tính mạng, sức khỏe hoặc đã bị xử phạt vi phạm hành chính về một trong các hành vi quy định tại Điều 186 Bộ luật Hình sự 2015 mà còn vi phạm;

Nếu không thuộc trường hợp quy định tại Điều 380 của Bộ luật Hình sự 2015, thì bị phạt cảnh cáo, phạt cải tạo không giam giữ đến 02 năm hoặc phạt tù từ 03 tháng đến 02 năm.

(7) Phạm tội tổ chức mang thai hộ vì mục đích thương mại:

Người nào tổ chức mang thai hộ vì mục đích thương mại, thì bị phạt tiền từ 50 triệu đồng đến 200 triệu đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 02 năm hoặc phạt tù từ 03 tháng đến 02 năm.

Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 01 năm đến 05 năm:

+ Đối với 02 người trở lên;

+ Phạm tội 02 lần trở lên;

+ Lợi dụng danh nghĩa của cơ quan, tổ chức;

+ Tái phạm nguy hiểm.

Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 10 triệu đồng đến 50 triệu đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm.

Như vậy, người nào có hành vi xâm phạm các chế độ hôn nhân gia đình theo quy định của Bộ luật Hình sự thì có thể bị xử phạt mức nhẹ nhất là phạt cảnh cáo và nặng nhất là xử lý hình sự phạt tù lên đến 05 năm.

bài liên quan
Văn hóa giao thông

Văn hóa giao thông

Dù vì bất cứ lý do gì thì hành vi của hai người đàn ông đi xe máy cố ý chạy lên đường Vành đai 2 trên cao là đường chỉ dành cho xe hơi; sau đó tạt đầu ô tô, đánh người là sai rõ ràng. Tuy nhiên, câu chuyện này cũng đặt ra vấn đề, vì sao lại xảy ra việc “xung đột ứng xử” giữa người đi xe hơi và người đi xe máy? Có phải vì “tại anh, tại ả, tại cả đôi bên”?
Cặp đôi được Quyền Linh làm chứng dạm ngõ giờ ra sao?

Cặp đôi được Quyền Linh làm chứng dạm ngõ giờ ra sao?

Từng “gây bão” tại “Bạn muốn hẹn hò” với màn dạm ngõ lần gặp đầu tiên, cặp đôi khiến ông mai Quyền Linh thích thú khi tiết lộ cuộc sống hôn nhân.
Những cặp đôi “Chị ơi, anh yêu em!” hot nhất Vbiz

Những cặp đôi “Chị ơi, anh yêu em!” hot nhất Vbiz

Mặc dù chênh lệch tuổi tác nhưng những cặp đôi này vẫn khiến các fan "phát sốt" bởi độ đẹp đôi và tình yêu họ dành cho nhau.
Khi người lớn cô đơn...

Khi người lớn cô đơn...

Một thời điểm nào đó, dù là trẻ hay già, người ta luôn cần một cảm xúc được yêu thương, trân trọng...
Phong cách của ba mỹ nhân chuyển giới hàng đầu showbiz Việt

Phong cách của ba mỹ nhân chuyển giới hàng đầu showbiz Việt

3 người đẹp với ba phong cách khác nhau, là những “làn gió mới” mang đến những điều mới mẻ, thú vị cho showbiz Việt.
Khánh Thi phản ứng ra sao trước nghi án trục trặc về hôn nhân?

Khánh Thi phản ứng ra sao trước nghi án trục trặc về hôn nhân?

Trước nghi án trục trục về hôn nhân, Khánh Thi đã chính thức giải đáp. Phản ứng của Khánh Thi cho thấy, khoảng cách 11 tuổi không phải là rào cản ngăn cách tình yêu của hai vợ chồng.
Mới nhất
Đọc nhiều
Khi nào cơ quan nhà nước được hủy sổ đỏ đã cấp?

Khi nào cơ quan nhà nước được hủy sổ đỏ đã cấp?

Nếu bị thu hồi sổ đỏ theo quy định nhưng người dân lại cố tình không giao nộp thì cơ quan chức năng có quyền hủy Sổ đỏ đã cấp.
Phê duyệt điều chỉnh cục bộ quy hoạch chi tiết Khu đô thị mới Việt Hưng

Phê duyệt điều chỉnh cục bộ quy hoạch chi tiết Khu đô thị mới Việt Hưng

UBND TP Hà Nội vừa có quyết định Phê duyệt Điều chỉnh cục bộ Quy hoạch chi tiết Khu đô thị mới Việt Hưng, tỷ lệ 1/500 tại ô đất ký hiệu NT-09 thuộc phường Việt Hưng, quận Long Biên, TP Hà Nội.
Bắc Kạn triển khai phòng, chống dịch bệnh do não mô cầu

Bắc Kạn triển khai phòng, chống dịch bệnh do não mô cầu

Sở Y tế tỉnh Bắc Kạn vừa tổ chức Hội nghị trực tuyến, gấp rút triển khai công tác phòng, chống dịch bệnh do não mô cầu.
Tin bài khác
Khi nào cơ quan nhà nước được hủy sổ đỏ đã cấp?

Khi nào cơ quan nhà nước được hủy sổ đỏ đã cấp?

Nếu bị thu hồi sổ đỏ theo quy định nhưng người dân lại cố tình không giao nộp thì cơ quan chức năng có quyền hủy Sổ đỏ đã cấp.
Thế nào là tội phạm công nghệ cao?

Thế nào là tội phạm công nghệ cao?

Trong công tác điều tra tội phạm công nghệ cao, các cơ quan tiến hành tố tụng đang gặp phải nhiều khó khăn do người phạm tội dùng thủ đoạn rất tinh vi.
Cách nhận diện các đối tượng giả danh công an để lừa đảo

Cách nhận diện các đối tượng giả danh công an để lừa đảo

Bộ Công an cảnh báo tình trạng mua bán trái phép, sử dụng trang phục, phù hiệu, số hiệu, giấy chứng minh CAND và giả danh công an để lừa đảo.
Tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự là gì?

Tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự là gì?

Bên cạnh việc xem xét, đánh giá chứng cứ phạm tội, cơ quan tố tụng còn cân nhắc các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự cho người phạm tội.
Các trường hợp không khởi tố vụ án hình sự

Các trường hợp không khởi tố vụ án hình sự

Việc khởi tố vụ án hình sự là một bước quan trọng và cần thiết trong hệ thống pháp luật của nước ta. Vậy khi nào thì không cần khởi tố vụ án hình sự trong giải quyết một vụ việc?
Cách nhận biết các thủ đoạn giả danh Công an

Cách nhận biết các thủ đoạn giả danh Công an

Lợi dụng niềm tin của người dân đối với lực lượng công an, nhiều đối tượng đã lên mạng mua quân phục công an, công cụ hỗ trợ rồi khoác lên người để lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Người dân cần nâng cao cảnh giác và cập nhật các kiến thức cần thiết, cách nhận biết các đối tượng giả danh công an để không rơi vào bẫy của kẻ xấu.
Khi nào thì phải áp dụng biện pháp tạm giam?

Khi nào thì phải áp dụng biện pháp tạm giam?

Tạm giam là biện pháp ngăn chặn nghiêm khắc nhất được quy định trong Bộ luật tố tụng hình sự.Khi bị áp dụng biện pháp ngăn chặn này, người bị tạm giam sẽ bị cách ly khỏi xã hội một thời gian nhất định, bị hạn chế một số quyền con người, quyền công dân.
Rủi ro xâm phạm dữ liệu cá nhân, cần giải pháp bảo vệ

Rủi ro xâm phạm dữ liệu cá nhân, cần giải pháp bảo vệ

Đây là thông tin được các đại biểu rất quan tâm tại Hội thảo“Xây dựng chính sách bảo vệ dữ liệu cá nhân”do Bộ Công an tổ chức mới đây tại Hà Nội.
Phân loại thiết bị y tế thực hiện thế nào?

Phân loại thiết bị y tế thực hiện thế nào?

Theo văn bản hợp nhất quy định về phân loại thiết bị y tế, thiết bị y tế được phân thành 4 loại dựa trên mức độ rủi ro tiềm ẩn liên quan đến thiết kế kỹ thuật và sản xuất các thiết bị y tế đó.
Thế nào là lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản?

Thế nào là lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản?

Lạm dụng chiếm đoạt tài sản là gì, hành vi lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản bị xử lý như thế nào theo quy định pháp luật đang là câu hỏi bạn đọc quan tâm.
bao phap luat viet nam sinh hoat chuyen de ve quy dinh so 144 qdtw cua bo chinh tri

Báo Pháp luật Việt Nam sinh hoạt chuyên đề về Quy định số 144-QĐ/TW của Bộ Chính trị

(PLM) - Chiều 10/6, Báo Pháp luật Việt Nam (PLVN) tổ chức buổi sinh hoạt chuyên đề về Quy định số 144-QĐ/TW ngày 9/5/2024 của Bộ Chính trị về chuẩn mực đạo đức cách mạng của cán bộ, đảng viên trong giai đoạn mới.
ha giang 2 nguoi thiet mang do mua lu

Hà Giang: 2 người thiệt mạng do mưa lũ

(PLM) - Trong 2 ngày hôm qua và hôm nay, do tình hình mưa to kéo dài, trên địa bàn tỉnh Hà Giang đã xảy ra lũ ống, lũ quét, sạt lở đất, ngập úng cục bộ tại nhiều địa phương, gây thiệt hại về người, tài sản và hoa màu đối với nhiều hộ dân.
chuong my ha noi phan no be gai 14 tuoi bi nhom ban hanh hung ep dung chat kich thich

Chương Mỹ, Hà Nội: Phẫn nộ bé gái 14 tuổi bị nhóm bạn hành hung, ép dùng chất kích thích

(PLM) - Chiều ngày 06/06, bé gái N.T.N (14 tuổi) ở Chương Mỹ, Hà Nội, bị 1 nhóm bạn cùng trang lứa hành hung, lột quần áo và ép hút thuốc lá, dẫn đến hoảng loạn tâm lý, phải nằm điều trị tại bệnh viện.
ha noi hang tram si tu cung phu huynh den van mieu cau may truoc ky thi vao lop 10 thpt

Hà Nội: Hàng trăm sĩ tử cùng phụ huynh đến Văn Miếu cầu may trước kỳ thi vào lớp 10 THPT

(PLM) - Vào những ngày cuối trước khi bước vào kì thi tuyển sinh vào lớp 10 THPT công lập năm học 2024 - 2025 tại Hà Nội, rất nhiều sĩ tử cùng phụ huynh tới Văn Miếu - Quốc Tử Giám thắp hương, cầu mong thi cử may mắn, thuận lợi.
nhung truong hop bat buoc phai doi the can cuoc cong dan sang the can cuoc tu 172024

Những trường hợp bắt buộc phải đổi thẻ Căn cước công dân sang thẻ Căn cước từ 1/7/2024

(PLM) - Từ ngày 01/7/2024, không bắt buộc công dân phải đổi từ thẻ Căn cước công dân sang thẻ Căn cước, tuy nhiên nếu công dân thuộc vào các trường hợp dưới đây vẫn bắt buộc phải đổi từ thẻ Căn cước công dân sang thẻ Căn cước.