Hà Nội 31 °C
TP Hồ Chí Minh 30 °C
Hải Phòng 28 °C
Đà Nẵng 33 °C
Yên Bái 27 °C
  • Hà Nội Hà Nội 31°C
  • TP Hồ Chí Minh Hà Nội 30°C
  • Hải Phòng Hà Nội 28°C
  • Đà Nẵng Hà Nội 33°C
  • Yên Bái Hà Nội 27°C

Linh thiêng tục thờ nhà Trần

Pháp luật hình sự
29/09/2019 09:25
Minh Hải
aa
Tục thờ Nhà Trần gắn với tín ngưỡng thờ Đức Thánh Trần, tức Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn, dân gian gọi nôm là thờ Nhà Trần. Tín ngưỡng này khác biệt ở điểm không phải thờ các vua Trần hay các dòng tộc triều đại Trần mà thờ Đức Thánh và các tướng lĩnh, con cái… của ông.


Anh237.

Đền Kiếp Bạc một trong những ngôi đền linh thiêng có sự xuất hiện của tín ngưỡng thờ nhà Trần

Hệ thống các vị Thánh nhà Trần

Tín ngưỡng thờ cúng nhà Trần gắn liền với những huyền tích về Đức Thánh Trần - một vị anh hùng dân tộc có công lớn dẹp quân Nguyên. Được hình thành từ quá trình thần hóa một nhân vật có thật trong lịch sử, anh hùng dân tộc là Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn và con cái, tướng lĩnh hầu cận tạo nên một hệ thống thờ tự chặt chẽ, lề lối với đủ các cấp bậc.

Các vị Thánh nhà Trần gồm: Đứng đầu là Đức đại vương chính cung (Cửu Thiên Vũ Đế Trần Triều hiển thánh Thái Sư Thượng Phụ Quốc Công bình bắc đại nguyên suý Nhân Vũ Hưng Đạo đại vương thượng thượng thượng đẳng thần). Hầu cận Đức Thánh là quan Nam Tào và quan Bắc Đẩu.

Tiếp theo Tứ vị vương tử là con của Đức Thánh là: Đức thánh Cả (Khai quốc công Hưng Vũ đại vương Trần Quốc Nghiễn), Đức Phó Tằng (Tiết độ sứ Hưng Nhượng đại vương Trần Quốc Uất), Đức thánh Tam (Khai quốc công Hưng Hiến đại vương, Đệ tam Ông cửa suốt Hưng Nhượng Vương Trần Quốc Tảng), Đức thánh đệ tứ (Khai quốc công Hưng Trí đại vương Trần Quốc Hiện).

Cùng với đó là Nhị vị vương cô Đức tiên cô đệ nhất (Trần triều Vương nữ đệ nhất Quyên Thanh công chúa Trần Thị Trinh) và Đức tiên cô đệ nhị Đại Hoàng (Trần triều Vương nữ đệ nhị Đại Hoàng công chúa Điện Súy phu nhân Trần Thị Tĩnh).

Tiếp theo, Lục Bộ Đức Thánh Ông (đây là các danh tướng không mang họ Trần nhưng thuộc về công đồng Trần triều và luôn được phối tự ở các Đền Trần Triều, các hàng lục bộ đều mặc áo đỏ, về bắt tà, đi trên than lửa, lưỡi cày nung nóng) Gồm Điện Tiền Phò Mã Phạm Tướng Quân; Tả Yết Kiêu tướng quân; Hữu Dã Tượng tướng quân; Nghi Xuyên tướng quân; Hùng Thắng tướng quân; Huyền Do tướng quân. Cùng cô bé Cửa Suốt, cậu bé Cửa Đông và chư quan tướng hạ ban Ngũ hổ tướng quân.

Huyền tích dân gian về Đức Thánh Trần

Về gốc tích ra đời của ông, dân gian truyền lại, ông chính là Thanh tiên đồng từ trên Thiên Đình phụng lệnh Ngọc Hoàng đầu thai xuống hạ giới mang theo phi thân kiếm, cờ ấn, tam bảo của Lão Tử, Ngũ Tài của Thái Công.

Người xưa quan niệm, nguồn gốc tín ngưỡng thờ nhà Trần xuất hiện và hình thành từ khi Đức Thánh thác hóa và bắt đầu được truyền tụng trong dân gian giống các tín ngưỡng thờ cúng khác của người Việt.

Tuy nhiên, Nhà Trần không thuộc Tứ Phủ có lối thờ phụng riêng và phép tắc khác bên Tứ Phủ - nhưng Thần Chủ của Tứ Phủ và của bên Nhà Trần đều thuộc dòng Thiên Tiên (có nguồn gốc tiên giới), giáng phàm để cứu dân độ thế, khuyến Thiện phạt Ác - tuy xuất xứ khác nhau nhưng nhiệm vụ thì là một, vì vậy hiện nay có sự phối thờ Trần triều và tứ phủ. Bởi vậy, các đền thờ Mẫu hiện này đều phối thờ ban Trần triều bên tay phải của đền là vì vậy.

Tương truyền khi Đức Thánh Trần mất, để tránh sự trả thù của quân Nguyên ông truyền lệnh lập mộ giả ở vườn An Lạc, Bảo Lộc (Hiện nay tại Bảo Lộc có 1 lăng mộ ghi tên Hưng Đạo Đại Vương nhưng thực chất đó là mộ của 1 viên bộ tướng).

Anh238.

"Tháng tám giỗ cha" chính là sự tưởng nhớ ngày thác hóa của Đức Hưng Đạo Vương

Khi hóa Đức thánh đã về trời, không chỉ là vị anh hùng dân tộc, ông được phong thần là Cửu Thiên Vũ Đế, với sứ mệnh diệt trừ yêu ma ở cả 3 cõi thiên đình, trần gian, âm phủ. Ngoài ra còn là vị Thần bảo hộ muôn dân, ban phúc – họa chốn nhân gian cùng các vị Thánh trong nhà Trần.

Nhân dân thờ phụng nhà Trần với ý nghĩa là trấn giữ, bảo hộ quốc gia dân tộc đặc biệt trong các nghi lễ tâm linh có tác dụng diệt trừ tà khí. Người xưa tin rằng, những người bị điên dại, bị tà ma quấy nhiễu khi mời các vị Thánh nhà Trần về trừ tà sẽ khỏi.

Điều này có nguồn gốc từ một câu chuyện dân gian truyền lại có liên quan đến tướng giặc nhà Nguyên – Phạm Nham, là kẻ bại trận dưới tay Đức Thánh. Nhân dân truyền lại rằng, sau khi Phạm Nhan bị Ngài chặt làm 3 khúc “phần bỏ giang hà, phần bêu ngọn Sóc, phần bỏ vào lỗ cho cầm thú ăn”, hồn Phạm Nhan lẩn khuất không tan, 3 phần biến thành 3 loài hút máu: loài muỗi, loài đỉa, loài vắt quấy phá quân lính và dân lành.

Ngài cho quân và dân chúng rải vôi bột và nước biển tiêu diệt chúng. Lại cho nuôi cóc khắp nơi để diệt muỗi, nuôi cá chép để ăn đỉa. Vì lẽ đó trong nhà Trần còn có bùa cá chép, bùa cóc. Oan hồn Phạm Nhan còn quấy nhiễu khi Ngài thác hóa, nhân dân tôn nhang, đội lệnh, xin dấu của Ngài về trấn tà trị bệnh.

Linh thiêng các nghi lễ

Trong nghi lễ tín ngưỡng nhà Trần có hầu đồng gần giống với hiện tượng hầu bóng của Tín ngưỡng thờ Mẫu, được gọi Thượng đồng. Nghi lễ này có mục đích thỉnh các chư vị Thần linh trong hệ thống nhà Trần về ban phép, cứu dân, trừ tà.

Nét đặc sắc khi hầu nhà Trần là phép lên đai thượng, xiên lình, lấy dấu mặn. Các nghi thức này đặc biệt quan trọng, được làm cẩn mật, người ngồi đồng phải là người được đội lệnh nhà Trần mới có khả năng thực hiện. Xét về góc độ tâm linh các nghi thức này cực kỳ linh thiêng, có sự tiếp xúc năng lượng vô hình từ chính các vị Thánh được thỉnh về thượng đồng.

Tứ vị vương tử ngự đồng lên đai thượng, xiên lình, làm mặt hổ phù để thị uy ra oai làm con tà sợ, phải khai khẩu hoặc trục xuất ra khỏi người bệnh. Các Vương cô về đồng mang theo cờ kiếm, lấy dấu mặn, Đức ông về chứng. Trong các nghi thức này có tục lấy dấu mặn, ở đây được hiểu máu của người thượng đồng có tác dụng chữa bệnh, trị tà, trấn yểm long mạch.

Anh239.

Xiên lình, lấy dấu mặn là những nghi thức linh thiêng của Tín ngưỡng thờ nhà Trần

Dấu mặn lấy bằng cách thanh đồng lấy lình hoặc mảnh bát vỡ lúc thượng đồng rạch vào phần lưỡi để lấy huyết phù lên các mảnh bùa với ý nghĩa là dấu tích phép Thánh. Dân gian tương truyền các lá bùa có dấu mặn thường là trấn yểm cho Đền to phủ lớn, trấn những vùng long mạch lớn, nếu dùng máu Thánh để trấn thì khó mà phá được. Đặc biệt, tà ma không dám xâm phạm nên cực kỳ thiêng liêng.

Phép lên đai thượng là Thanh đồng dùng tấm vải đỏ thắt chặt vào cổ hai người đứng hai bên kéo dây thít chặt, lúc này mắt ngầu đỏ lộn tròng, mặt hổ phù, để thị uy ra oai, tạo sự uy nghi của diện Thánh khi làm lễ. Hiện nay, có nhiều quan điểm cho rằng, việc thắt đai thượng chỉ Đức ông đệ tam, vì tái hiện nỗi oan khuất gông xiềng của ông.

Tuy vậy, ý nghĩa thực sự của lên đai thượng là khi lên đai thượng mặt của người hầu sẽ thành mặt hổ phù thể hiện sư uy linh, thần oai của Thánh, vì vậy không chỉ đức ông đệ tam mà tứ vị vương tử khi ngự đồng làm việc đều lên đai thượng, xiên lình.

Xiên lình là hình thức của Sa man giáo. Ở Việt Nam xiên lình tượng trưng cho những hiện tượng siêu nhiên, thần thông của bề trên. Một số người cho rằng xiên lình do đâm vào huyệt đạo nên không chảy máu, nhưng sự thực khi hầu là xiên lung tung trên má, miệng, tai, không cứ vào huyệt đạo mà không chảy một giọt máu, tương tự như vậy, việc lấy dấu mặn, sau khi đạp vỡ, lấy mảnh sành rạch lưỡi phun máu vào bùa, nhưng khi thư hương vào chén rượu ngậm vào máu lập tức ngừng chảy.

Anh240.

Một cụ đồng 90 tuổi tái hiện hình ảnh Đức Đại Vương trên chiếu hầu

Các hiện tượng này gần giống các hiện tượng sa man giáo khác của các nước phương Đông trong các nghi lễ.

Ngoài ra, một nghi lễ quan trọng khác đó là lễ đội lệnh. Đây được coi là bước đầu người đệ tử gia nhập hàng ngũ con cái nhà Trần để phụng sự thay việc tâm linh tại nhân gian. Sau khi đội lệnh tạ yên vị trăm ngày là hầu được.

Nếu về tôn nhang lập tĩnh thì đồng thày hầu giá đại vương rồi đệ tử hầu. Khi bách nhập yên vị thày hầu một lần nữa. Từ đó trở đi là được phép làm bùa dẫn, bắt tà. Đa số những người làm về nhà Trần phải là pháp sư có sắc về phủ lục hoặc hiểu biết về chữ về pháp.

Câu ca “Tháng tám tiệc cha” mang ý nghĩa nhớ về sự bao bọc che chở của Đức Thánh Trần Hưng Đạo như một người cha của dân gian. Tín ngưỡng thờ nhà Trần không chỉ mang ý thức nhân dân về sự ấm no hạnh phúc mà còn là sự ghi nhớ công lao to lớn của Đức Thánh trong tâm thức người Việt.

bài liên quan
Chuyên trang truyền thông Pháp luật Plus chuyển về trụ sở mới

Chuyên trang truyền thông Pháp luật Plus chuyển về trụ sở mới

Do nhu cầu công việc, Chuyên trang truyền thông Pháp luật Pháp luật+ (Báo Pháp luật Việt Nam) chuyển về trụ sở mới.
Conic trao giấy chứng nhận quyền sở hữu căn hộ Conic Riverside

Conic trao giấy chứng nhận quyền sở hữu căn hộ Conic Riverside

Ngày 08/06/2024, Công ty Cổ Phần Xây Dựng Đầu Tư Và Phát Triển Lĩnh Phong – Conic, đã tiến hành bàn giao giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở (giấy chứng nhận quyền sở hữu căn hộ) cho những cư dân đầu tiên tại khu căn hộ Conic Riverside (Lô 13B, KDC Conic, P. 7, Quận 8, Tp. HCM), theo đúng tiến độ cam kết.
Đừng để lễ hội dân tộc bị “mất gốc” văn hóa

Đừng để lễ hội dân tộc bị “mất gốc” văn hóa

Một số lễ hội dân tộc được phục dựng chỉ để phục vụ, thu hút khách du lịch, nhiều yếu tố trong lễ hội được làm mới, xa lạ với truyền thống địa phương. Cách thức tổ chức nhiều lễ hội dân gian chưa tốt, thậm chí lộn xộn, gây bất bình cho người dân lẫn du khách.
Alisa - Địa chỉ trồng răng implant uy tín Hà Nội

Alisa - Địa chỉ trồng răng implant uy tín Hà Nội

Nha khoa Alisa trở thành địa chỉ trồng răng uy tín Hà Nội được nhiều bậc Giáo sư, Tiến sĩ và hàng ngàn khách hàng lựa chọn.
Bác sĩ Lê Nho Chuyên - Chuyên gia trồng răng toàn hàm tại Hà Nội

Bác sĩ Lê Nho Chuyên - Chuyên gia trồng răng toàn hàm tại Hà Nội

Phương pháp trồng răng implant toàn hàm mang lại rất nhiều lợi ích, cũng như giúp tiết kiệm chi phí nếu bạn tìm được một địa chỉ uy tín.
Vợ lẽ con riêng không được di chúc, liệu có được hưởng di sản thừa kế?

Vợ lẽ con riêng không được di chúc, liệu có được hưởng di sản thừa kế?

Cha tôi mất có để lại di chúc cho hai anh em tôi toàn bộ nhà và đất, chúng tôi đã chia thừa kế xong xuôi. Nay có vợ lẽ (không hôn thú) và con riêng (8 tuổi) của cha tìm về đòi hưởng thừa kế dù họ không được di chúc. Xin hỏi trường hợp này vợ lẽ, con riêng của cha tôi có được hưởng thừa kế không? Nếu có, liệu có phải gộp tài sản về nguyên trạng ban đầu để chia lại? (Bạn Hoàng Anh, 28 tuổi, ở Hưng Yên) hỏi.
Mới nhất
Đọc nhiều
Đường dây 500kV mạch 3 đưa điện ra Bắc: Nỗ lực “chạy đua với thời gian”

Đường dây 500kV mạch 3 đưa điện ra Bắc: Nỗ lực “chạy đua với thời gian”

Trong điều kiện thời tiết cực đoan, thực hiện các công đoạn khó khăn, đòi hỏi chuyên môn cao, toàn công trường đường dây 500kV mạch 3 đang nỗ lực “chạy đua với thời gian” để hoàn thành dự án sớm nhất có thể.
Quảng Ninh: Xuất hiện hố tử thần tại phường Cẩm Sơn

Quảng Ninh: Xuất hiện hố tử thần tại phường Cẩm Sơn

Sau khi nghe có tiếng động lạ, người dân đã phát hiện một "hố tử thần" rộng khoảng 5m, sâu khoảng 3,5m ở phường Cẩm Sơn (TP Cẩm Phả, Quảng Ninh).
SHB tung gói giải pháp hấp dẫn cho doanh nghiệp FDI

SHB tung gói giải pháp hấp dẫn cho doanh nghiệp FDI

SHB miễn/giảm nhiều loại phí dịch vụ tài chính và cung cấp nhiều đặc quyền cho các khách hàng doanh nghiệp FDI.
Tin bài khác
Triệt phá ổ nhóm mua bán trái phép chất ma túy, thu giữ nhiều ma túy cùng súng, đạn

Triệt phá ổ nhóm mua bán trái phép chất ma túy, thu giữ nhiều ma túy cùng súng, đạn

Một ổ nhóm mua bán trái phép chất ma tuý vừa bị lực lượng chức năng Công an Hà Nội triệt phá, thu giữ số lượng lớn ma tuý cùng với súng và đạn.
Bình Dương: Giả danh Phó Giám đốc ngân hàng để chiếm đoạt hơn 60 tỷ đồng

Bình Dương: Giả danh Phó Giám đốc ngân hàng để chiếm đoạt hơn 60 tỷ đồng

Theo hồ sơ, Đặng Thị Thu Cúc tự xưng là Phó Giám đốc chi nhánh một ngân hàng tại Bình Dương và biết thông tin về nhiều thửa đất đang phát mãi để thanh toán khoản vay.
Hà Nội: Liên tiếp triệt phá các ổ nhóm mua bán ma tuý, thu giữ gần 7kg Cần sa

Hà Nội: Liên tiếp triệt phá các ổ nhóm mua bán ma tuý, thu giữ gần 7kg Cần sa

Công an quận Đống Đa (TP Hà Nội) đã liên tiếp triệt phá 03 ổ nhóm mua bán ma tuý, bắt giữ nhiều đối tượng, thu giữ gần 7kg Cần sa.
Khởi tố đối tượng vận chuyển ma tuý đâm trọng thương hai cán bộ Công an

Khởi tố đối tượng vận chuyển ma tuý đâm trọng thương hai cán bộ Công an

Bị lực lượng chức năng mật phục bắt giữ khi đối tượng đang vận chuyển ma tuý, đối tượng Hồ Văn Tình đã dùng dao đâm cán bộ Công an trọng thương.
Mua xăng đốt nhà người yêu vì bị yêu cầu chia tay

Mua xăng đốt nhà người yêu vì bị yêu cầu chia tay

Bực tức trước yêu cầu chia tay của người yêu, đối tượng Lâm Văn Kim đã mua xăng đốt nhà của cô gái. Đối tượng Kim đã bị lực lượng chức năng bắt tạm giam ngay sau đó.
Cẩn trọng với thủ đoạn giả danh nhân viên giao hàng để lừa đảo chiếm đoạt tài sản

Cẩn trọng với thủ đoạn giả danh nhân viên giao hàng để lừa đảo chiếm đoạt tài sản

Công an Hà Nội vừa đưa ra cảnh báo thủ đoạn giả danh nhân viên giao hàng để lừa đảo chiếm đoạt tài sản thông qua việc gọi điện cho khách hàng thông báo có đơn đặt hàng online, rồi yêu cầu chuyển tiền thanh toán để chiếm đoạt.
Khởi tố 4 đối tượng tổ chức sử dụng ma túy tại vũ trường New Hạ Long Club

Khởi tố 4 đối tượng tổ chức sử dụng ma túy tại vũ trường New Hạ Long Club

Công an tỉnh Quảng Ninh cho biết đã ra Quyết định khởi tố vụ án, khởi tố 4 bị can về tội tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy tại vũ trường New Hạ Long Club thuộc tổ 6, khu 6, phường Yết Kiêu, TP Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh.
Bắt giam Phó Chủ tịch UBND huyện Kiến Xương và Trưởng phòng Tài nguyên và Môi trường liên quan đến vụ La "điên"

Bắt giam Phó Chủ tịch UBND huyện Kiến Xương và Trưởng phòng Tài nguyên và Môi trường liên quan đến vụ La "điên"

Ông Đỗ Xuân Khu, Phó Chủ tịch thường trực UBND huyện Kiến Xương (tỉnh Thái Bình) và bà Ngô Thị Bích Liên - Trưởng phòng Tài nguyên Môi trường (TNMT) huyện này vừa bị khởi tố, bắt giam liên quan vụ án La “điên”.
Triệt phá đường dây sản xuất, buôn bán sách giáo khoa giả quy mô lớn

Triệt phá đường dây sản xuất, buôn bán sách giáo khoa giả quy mô lớn

Một đường dây chuyên sản xuất, buôn bán sách giáo khoa giả quy mô lớn tại thành phố Đà Nẵng vừa bị lực lượng chức năng triệt phá, thu giữ 600.000 cuốn sách giáo khoa giả và 1 triệu con tem.
Bố hành hung con gái phải nhập viện

Bố hành hung con gái phải nhập viện

Ông L. T. K ở huyện Việt Yên, tỉnh Bắc Giang đã hành hung con gái đến ngất xỉu phải nhập viện điều trị.
san bay tan son nhat du kien don khoang 110000 khachngay giai doan cao diem he 2024

Sân bay Tân Sơn Nhất dự kiến đón khoảng 110.000 khách/ngày giai đoạn cao điểm hè 2024

(PLM) - Trong giai đoạn hè (từ tháng 6 đến tháng 8), trung bình sẽ có 680 chuyến bay đi và đến mỗi ngày qua Cảng hàng không quốc tế (HKQT) Tân Sơn Nhất, riêng các ngày cuối tuần từ thứ 6 đến chủ nhật, đạt tới 710 chuyến bay/ngày.
dai hoc cong doan to chuc hoi thao khoa hoc quoc gia quan tri nhan luc xanh trong boi canh chuyen doi so

Đại học Công Đoàn tổ chức Hội thảo khoa học Quốc gia “Quản trị nhân lực xanh trong bối cảnh chuyển đổi số”

(PLM) - Sáng ngày 20/6, Trường Đại học Công đoàn tổ chức Hội thảo khoa học Quốc gia với chủ đề “Quản trị nhân lực xanh trong bối cảnh chuyển đổi số” với sự tham gia thảo luận của nhiều chuyên gia, nhà khoa học, nhà quản lý và các doanh nghiệp. Tham dự Hội thảo có đồng chí Nguyễn Xuân Hùng – Phó Chủ tịch Tổng Liên đoàn lao động Việt Nam; Đại diện Công đoàn ngành Trung ương; Đại diện các cơ sở giáo dục đại học cùng các đồng chí Phó hiệu trưởng, nguyên hiệu trưởng Trường Đại học Công Đoàn.
toa dam chia se kinh nghiem gop phan trien khai hieu qua de an so 06

Tọa đàm chia sẻ kinh nghiệm, góp phần triển khai hiệu quả đề án số 06

(PLM) - Ngày 20/6, tại Hà Nội, Cục Bổ trợ tư pháp (Bộ Tư pháp) đã tổ chức tọa đàm về việc thực hiện Quyết định số 06/QĐ-TTg ngày 06/01/2022 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt "Đề án phát triển ứng dụng dữ liệu về dân cư, định danh và xác thực điện tử phục vụ việc chuyển đổi số quốc gia giai đoạn 2022-2025, tầm nhìn đến năm 2030" và triển khai Thông tư số 03/2024/TT-BTP sửa đổi, bổ sung 08 thông tư liên quan đến thủ tục hành chính trong lĩnh vực bổ trợ tư pháp.
bo truong bo y te thong tin vu viec lanh dao vien phap y tam than bi bat

Bộ trưởng Bộ Y tế thông tin vụ việc lãnh đạo Viện Pháp y tâm thần bị bắt

(PLM) - Liên quan đến sự việc các cán bộ, nguyên cán bộ Viện Pháp y Tâm thần Trung ương Biên Hoà bị bắt giữ, triệu tập, chiều 17/6 trong buổi gặp mặt cung cấp thông tin cho báo chí quý II năm 2024, Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan cho biết sẽ xử lý nghiêm nếu có sai phạm.
nang cao nhan thuc cua doan vien thanh nien ve an ninh doi ngoai van hoa ung xu tren khong gian mang

Nâng cao nhận thức của đoàn viên thanh niên về an ninh đối ngoại, văn hoá ứng xử trên không gian mạng

Nhân kỷ niệm 99 năm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam (19/6/1925 – 19/6/2024), ngày 18/6, Ban Thường vụ Đoàn Bộ Tư pháp phối hợp với Báo Pháp luật Việt Nam tổ chức chương trình Toạ đàm: “Nâng cao nhận thức của đoàn viên thanh niên về các vấn đề an ninh đối ngoại và văn hoá ứng xử trên không gian mạng”.