Hà Nội 31 °C
TP Hồ Chí Minh 36 °C
Hải Phòng 29 °C
Đà Nẵng 33 °C
Yên Bái 24 °C
  • Hà Nội Hà Nội 31°C
  • TP Hồ Chí Minh Hà Nội 36°C
  • Hải Phòng Hà Nội 29°C
  • Đà Nẵng Hà Nội 33°C
  • Yên Bái Hà Nội 24°C

Quyền và nghĩa vụ của bị can, bị cáo trong vụ án hình sự

Tư vấn pháp luật
13/04/2024 18:35
Nguyễn Xinh
aa
Bị can, bị cáo có quyền và nghĩa vụ như thế nào trong quá trình cơ quan pháp luật giải quyết các vụ án hình sự?

Trong vụ án hình sự, bị can, bị cáo là những thuật ngữ quen thuộc.

Tuy nhiên không phải ai cũng hiểu rõ và phân biệt được hai khái niệm này.

Vậy pháp luật định nghĩa như thế nào về bị can, bị cáo? Bị can, bị cáo có quyền và nghĩa vụ như thế nào trong quá trình cơ quan pháp luật giải quyết các vụ án hình sự?

Bị can, bị cáo là gì?

"Bị can" hay "bị cáo" là tên gọi dành cho một người khi đang ở các giai đoạn tiến hành tố tụng khác nhau.

Một người được gọi là bị can khi cơ quan điều tra ra quyết định khởi tố bị can, và được gọi là bị cáo khi tòa án ra quyết định đưa vụ án ra xét xử.

Quyền và nghĩa vụ của bị can, bị cáo trong vụ án hình sự

Quyền và nghĩa vụ của bị can, bị cáo trong vụ án hình sự. (Hình minh họa)

Cụ thể, theo quy định tại Điều 60 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015 thì "bị can" là người hoặc pháp nhân bị khởi tố về hình sự.

Quyền và nghĩa vụ của bị can là pháp nhân được thực hiện thông qua người đại diện theo pháp luật của pháp nhân theo quy định của Bộ luật này.

Theo quy định tại Điều 61 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015 thì "bị cáo" là người hoặc pháp nhân đã bị Tòa án quyết định đưa ra xét xử.

Quyền và nghĩa vụ của bị cáo là pháp nhân được thực hiện thông qua người đại diện theo pháp luật của pháp nhân theo quy định của Bộ luật này.

Quyền và nghĩa vụ của bị cáo?

Khoản 2, Khoản 3 Điều 61 Bộ luật tố tụng hình sự 2015 đã quy định về quyền và nghĩa vụ của bị cáo trong phiên tòa như sau:

Bị cáo có quyền:

a) Nhận quyết định đưa vụ án ra xét xử; quyết định áp dụng, thay đổi, hủy bỏ biện pháp ngăn chặn, biện pháp cưỡng chế; quyết định đình chỉ vụ án; bản án, quyết định của Tòa án và các quyết định tố tụng khác theo quy định của Bộ luật này;

b) Tham gia phiên tòa;

c) Được thông báo, giải thích về quyền và nghĩa vụ quy định tại Điều này;

d) Đề nghị giám định, định giá tài sản; đề nghị thay đổi người có thẩm quyền tiến hành tố tụng, người giám định, người định giá tài sản, người phiên dịch, người dịch thuật; đề nghị triệu tập người làm chứng, bị hại, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đến vụ án, người giám định, người định giá tài sản, người tham gia tố tụng khác và người có thẩm quyền tiến hành tố tụng tham gia phiên tòa;

đ) Đưa ra chứng cứ, tài liệu, đồ vật, yêu cầu;

e) Trình bày ý kiến về chứng cứ, tài liệu, đồ vật liên quan và yêu cầu người có thẩm quyền tiến hành tố tụng kiểm tra, đánh giá;

g) Tự bào chữa, nhờ người bào chữa;

h) Trình bày lời khai, trình bày ý kiến, không buộc phải đưa ra lời khai chống lại chính mình hoặc buộc phải nhận mình có tội;

i) Đề nghị chủ tọa phiên tòa hỏi hoặc tự mình hỏi người tham gia phiên tòa nếu được chủ tọa đồng ý; tranh luận tại phiên tòa;

k) Nói lời sau cùng trước khi nghị án;

l) Xem biên bản phiên tòa, yêu cầu ghi những sửa đổi, bổ sung vào biên bản phiên tòa;

m) Kháng cáo bản án, quyết định của Tòa án;

n) Khiếu nại quyết định, hành vi tố tụng của cơ quan, người có thẩm quyền tiến hành tố tụng;

o) Các quyền khác theo quy định của pháp luật.

Bị cáo có nghĩa vụ:

a) Có mặt theo giấy triệu tập của Tòa án. Trường hợp vắng mặt không vì lý do bất khả kháng hoặc không do trở ngại khách quan thì có thể bị áp giải; nếu bỏ trốn thì bị truy nã;

b) Chấp hành quyết định, yêu cầu của Tòa án.

Quyền và nghĩa vụ của bị can?

Theo quy định tại Khoản 2 Điều 60: Bị can có quyền

a) Được biết lý do mình bị khởi tố;

b) Được thông báo, giải thích về quyền và nghĩa vụ quy định tại Điều này;

c) Nhận quyết định khởi tố bị can; quyết định thay đổi, bổ sung quyết định khởi tố bị can, quyết định phê chuẩn quyết định khởi tố bị can, quyết định phê chuẩn quyết định thay đổi, bổ sung quyết định khởi tố bị can; quyết định áp dụng, thay đổi, hủy bỏ biện pháp ngăn chặn, biện pháp cưỡng chế; bản kết luận điều tra; quyết định đình chỉ, tạm đình chỉ điều tra; quyết định đình chỉ, tạm đình chỉ vụ án; bản cáo trạng, quyết định truy tố và các quyết định tố tụng khác theo quy định của Bộ luật này;

d) Trình bày lời khai, trình bày ý kiến, không buộc phải đưa ra lời khai chống lại chính mình hoặc buộc phải nhận mình có tội;

đ) Đưa ra chứng cứ, tài liệu, đồ vật, yêu cầu;

e) Trình bày ý kiến về chứng cứ, tài liệu, đồ vật liên quan và yêu cầu người có thẩm quyền tiến hành tố tụng kiểm tra, đánh giá;

g) Đề nghị giám định, định giá tài sản; đề nghị thay đổi người có thẩm quyền tiến hành tố tụng, người giám định, người định giá tài sản, người phiên dịch, người dịch thuật;

h) Tự bào chữa, nhờ người bào chữa;

i) Đọc, ghi chép bản sao tài liệu hoặc tài liệu được số hóa liên quan đến việc buộc tội, gỡ tội hoặc bản sao tài liệu khác liên quan đến việc bào chữa kể từ khi kết thúc điều tra khi có yêu cầu;

k) Khiếu nại quyết định, hành vi tố tụng của cơ quan, người có thẩm quyền tiến hành tố tụng."

Bị can có nghĩa vụ:

+ Có mặt theo giấy triệu tập của người có thẩm quyền tiến hành tố tụng. Trường hợp vắng mặt không vì lý do bất khả kháng hoặc không do trở ngại khách quan thì có thể bị áp giải, nếu bỏ trốn thì bị truy nã;

+ Chấp hành quyết định, yêu cầu của cơ quan, người có thẩm quyền tiến hành tố tụng.

bài liên quan
Khởi tố, bắt tam giam 9 bị can trong vụ án xảy ra tại Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam

Khởi tố, bắt tam giam 9 bị can trong vụ án xảy ra tại Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam

Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an đã khởi tố vụ án hình sự "Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí" xảy ra tại Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam.
Khởi tố bị can, bắt tạm giam nguyên Cục trưởng Cục Điện lực và Năng lượng tái tạo

Khởi tố bị can, bắt tạm giam nguyên Cục trưởng Cục Điện lực và Năng lượng tái tạo

Cơ quan An ninh điều tra Bộ Công an đã ra Quyết định khởi tố bị can, Lệnh bắt bị can để tạm giam, Lệnh khám xét chỗ ở, nơi làm việc đối với Phương Hoàng Kim, sinh năm 1973, nguyên Cục trưởng Cục Điện lực và Năng lượng tái tạo - Bộ Công Thương.
Khởi tố hai "nữ quái" mua ma túy về bán để kiếm lời

Khởi tố hai "nữ quái" mua ma túy về bán để kiếm lời

Hai đối tượng Vi Hoàng Như và Trần Thị Hương Lan vừa bị Công an quận Tây Hồ ra quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can để điều tra về tội Mua bán trái phép chất ma túy.
Khởi tố, bắt tạm giam một nhân viên Nhà máy xi măng liên quan đến vụ tai nạn làm 10 người thương vong

Khởi tố, bắt tạm giam một nhân viên Nhà máy xi măng liên quan đến vụ tai nạn làm 10 người thương vong

Trần Mạnh Hùng (sinh năm 1980) là nhân viên cân băng liệu của Nhà máy xi măng đã bị bắt tạm giam để điều tra về tội “Vi phạm quy định về an toàn lao động”.
Khởi tố thêm 6 bị can trong vụ án xảy ra tại Tập đoàn Phúc Sơn

Khởi tố thêm 6 bị can trong vụ án xảy ra tại Tập đoàn Phúc Sơn

Ngày 20 và 23/4/2024, Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an đã ra Quyết định khởi tố bị can và các quyết định tố tụng đối với 06 đối tượng liên quan đến vụ án xảy ra tại Tập đoàn Phúc Sơn.
Thời hạn điều tra vụ án hình sự là bao lâu?

Thời hạn điều tra vụ án hình sự là bao lâu?

Khởi tố vụ án hình sự là thủ tục không thể thiếu trong quá trình điều tra. Vậy thời hạn điều tra vụ án hình sự là bao lâu?
Mới nhất
Đọc nhiều
Kế hoạch hành động thực hiện Chiến lược quốc gia phòng thủ dân sự đến năm 2030

Kế hoạch hành động thực hiện Chiến lược quốc gia phòng thủ dân sự đến năm 2030

Phó Thủ tướng Trần Lưu Quang đã ký Quyết định số 444/QĐ-TTg ngày 23/5/2024 ban hành Kế hoạch hành động thực hiện Chiến lược quốc gia phòng thủ dân sự đến năm 2030 và những năm tiếp theo.
Quốc hội giám sát tối cao việc thực hiện gói hỗ trợ phục hồi, phát triển kinh tế - xã hội

Quốc hội giám sát tối cao việc thực hiện gói hỗ trợ phục hồi, phát triển kinh tế - xã hội

Qua 2 năm thực hiện, nhiều mục tiêu, chỉ tiêu đặt ra trong Nghị quyết số 43/2022/QH15 ngày 11/01/2022 của Quốc hội về chính sách tài khóa, tiền tệ hỗ trợ Chương trình phục hồi, phát triển kinh tế - xã hội (Nghị quyết số 43) cơ bản hoàn thành. Ổn định kinh
Nghệ An: Bắt 3 đối tượng cho vay lãi nặng hơn 26 tỉ đồng

Nghệ An: Bắt 3 đối tượng cho vay lãi nặng hơn 26 tỉ đồng

Các đối tượng đã lợi dụng tình hình kinh tế khó khăn và việc một số người dân trên địa bàn có nhu cầu vay tiền để thực hiện hành vi cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự, với lãi suất 3.000 đồng/triệu/ngày.
Tin bài khác
Khi nào thì một người bị bắt giữ khẩn cấp?

Khi nào thì một người bị bắt giữ khẩn cấp?

Khi nào thì một người bị bắt giữ khẩn cấp, Cơ quan nào có thẩm quyền bắt giữ người trong trường hợp khẩn cấp?
Hồi tố là gì, Quy định pháp luật về hồi tố?

Hồi tố là gì, Quy định pháp luật về hồi tố?

Hồi tố được hiểu là hiệu lực trở về trước của một hoặc nhiều quy phạm pháp luật hình sự đối với hành vi được pháp luật hình sự quy định là tội phạm so với quy phạm pháp luật hình sự tại thời điểm có hiệu lực thi hành.
Vụ đoàn xe rước dâu dừng giữa đường chụp ảnh: Hải "idol" có thể đối mặt hình phạt nào?

Vụ đoàn xe rước dâu dừng giữa đường chụp ảnh: Hải "idol" có thể đối mặt hình phạt nào?

Theo tiến sĩ luật Đặng Văn Cường: Ngoài việc xử lý đối với các đối tượng thực hiện hành vi gây rối trật tự công cộng thì cơ quan chức năng, chính quyền địa phương cũng cần tăng cường công tác tuyên truyền phổ biến giáo dục pháp luật để nâng cao nhận thức, ý thức chấp hành pháp luật của công dân, để người dân có ý thức tôn trọng các quy tắc sinh hoạt cộng đồng, tôn trọng pháp luật, không thực hiện những hành vi gây ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của người khác nơi công cộng, đe dọa đến trật tự, an toàn xã hội.
Từ ngày 1/7, trường hợp nào bị phong tỏa tài khoản thanh toán?

Từ ngày 1/7, trường hợp nào bị phong tỏa tài khoản thanh toán?

Theo Nghị định số 52/2024/NĐ-CP, có 4 trường hợp phong tỏa tài khoản thanh toán. Nghị định số 52/2024/NĐ-CP của Chính phủ quy định về thanh toán không dùng tiền mặt có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2024.
Sớm đưa các đạo luật về an ninh trật tự đi vào cuộc sống

Sớm đưa các đạo luật về an ninh trật tự đi vào cuộc sống

Ngày 17/5, Bộ Công an tổ chức cuộc tọa đàm, trao đổi giữa phóng viên các cơ quan báo chí trong và ngoài Công an nhân dân với lãnh đạo các đơn vị chủ trì soạn thảo các dự án luật do Bộ chủ trì soạn thảo, trình Quốc hội khóa XV tại Kỳ họp thứ 7 cùng một số đại biểu Quốc hội, chuyên gia trong lĩnh vực xây dựng pháp luật.
Chế tài xử lý hành vi xâm phạm chế độ hôn nhân và gia đình?

Chế tài xử lý hành vi xâm phạm chế độ hôn nhân và gia đình?

Xâm phạm chế độ hôn nhân và gia đình là hành vi xâm phạm đến quyền kết hôn, ly hôn, quyền nuôi dưỡng người thân trong gia đình. Pháp luật đã có chế tài xử lý đối với các hành vi này.
Thực hành tiết kiệm, chống lãng phí: Khắc phục những tồn tại, hạn chế kéo dài

Thực hành tiết kiệm, chống lãng phí: Khắc phục những tồn tại, hạn chế kéo dài

Công tác thực hành tiết kiệm, chống lãng phí trong năm 2023 tuy có nhiều chuyển biến nhưng vẫn bộc lộ nhiều tồn tại, hạn chế, lãng phí, là nguy cơ dẫn đến tham nhũng, tiêu cực. Do đó, cần tiếp tục siết chặt kỷ cương - kỷ luật tài chính…
Khi nào một người bị xem là mất tích?

Khi nào một người bị xem là mất tích?

Khi nào thì một người bị xem là đang mất tích? Vấn đề pháp lý đối với một người đang mất tích sẽ được giải quyết như thế nào?
Vụ sập tường trong đêm ở Hà Nội khiến 3 cháu bé tử vong: Trách nhiệm thuộc về ai?

Vụ sập tường trong đêm ở Hà Nội khiến 3 cháu bé tử vong: Trách nhiệm thuộc về ai?

Theo tiến sĩ luật Đặng Văn Cường: "Trong vụ việc này, vấn đề xác minh nguyên nhân của vụ tai nạn và sự việc có lỗi của cơ quan tổ chức nào hay không là yếu tố rất quan trọng để làm căn cứ xử lý".
Cấm xuất cảnh là gì, cơ quan nào có thẩm quyền cấm xuất cảnh?

Cấm xuất cảnh là gì, cơ quan nào có thẩm quyền cấm xuất cảnh?

Cơ quan thẩm quyền chỉ áp dụng biện pháp ngăn chặn tạm hoãn xuất cảnh khi thuộc trường hợp luật định.
ha noi dieu tra nguyen nhan vu chay nha tro o trung kinh khien 14 nguoi tu vong

Hà Nội: Điều tra nguyên nhân vụ cháy nhà trọ ở Trung Kính khiến 14 người tử vong

(PLM) - Xuyên đêm và rạng sáng ngày 24/5, các lực lượng chức năng thành phố đã nỗ lực cứu hoả ngôi nhà nằm sâu trong ngõ 119 Trung Kính, phường Trung Hoà, quận Cầu Giấy (Hà Nội) Thống kê ban đầu đã có 14 người tử vong đều là người ở trọ trong khu nhà trên.
tu 17 ngan hang co quyen phong toa tai khoan nhan chuyen khoan nham

Từ 1/7, ngân hàng có quyền phong tỏa tài khoản nhận chuyển khoản nhầm

(PLM) - Nghị định số 52/2024/NĐ-CP của Chính phủ về thanh toán không dùng tiền mặt; trong đó quy định việc mở và sử dụng tài khoản thanh toán cũng như nêu rõ các trường hợp bị phong tỏa tài khoản thanh toán từ ngày 1/7/2024.
hoi an lot top diem den hang dau the gioi de du lich trong thang 7

Hội An lọt top điểm đến hàng đầu thế giới để du lịch trong tháng 7

(PLM) - Tạp chí Time Out của Anh vừa đề xuất 13 điểm đến hấp dẫn hàng đầu trên thế giới để đi du lịch vào tháng 7, trong đó có Hội An của Việt Nam.
thuong tuong tran quoc to duoc giao dieu hanh hoat dong bo cong an

Thượng tướng Trần Quốc Tỏ được giao điều hành hoạt động Bộ Công an

(PLM) - Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính vừa ký Quyết định số 439/QĐ-TTg ngày 22/5/2024 về việc giao điều hành hoạt động của Bộ Công an.
thu tuong yeu cau hoan thanh thanh tra thi truong vang trong thang 5

Thủ tướng yêu cầu hoàn thành thanh tra thị trường vàng trong tháng 5

(PLM) - Ngân hàng Nhà nước phải hoàn thành thanh, kiểm tra thị trường vàng trong tháng 5, theo yêu cầu của Thủ tướng.