Hà Nội 35 °C
TP Hồ Chí Minh 27 °C
Hải Phòng 33 °C
Đà Nẵng 33 °C
Yên Bái 26 °C
  • Hà Nội Hà Nội 35°C
  • TP Hồ Chí Minh Hà Nội 27°C
  • Hải Phòng Hà Nội 33°C
  • Đà Nẵng Hà Nội 33°C
  • Yên Bái Hà Nội 26°C

Ẩn họa khôn lường từ việc dùng kháng sinh vô tội vạ

Sức khỏe - đời sống
01/08/2020 07:45
Hà Lê
aa
Kháng kháng sinh hiện được đánh giá là một trong những mối đe dọa lớn nhất tới sức khỏe, an ninh lương thực cũng như sự phát triển của thế giới.


Vấn nạn này có thể tác động đến mọi đối tượng, mọi độ tuổi và ở bất kỳ quốc gia nào. Tình trạng kháng kháng sinh có thể xảy ra tự nhiên nhưng việc lạm dụng thuốc ở con người được xác định là nguyên nhân khiến tình trạng trở nên tồi tệ hơn.

Việc dùng kháng sinh vô tội vạ dễ dẫn đến hậu quả khôn lường là kháng kháng sinh.

Việc dùng kháng sinh vô tội vạ dễ dẫn đến hậu quả khôn lường là kháng kháng sinh.

Những cái chết gây sốc

Cuối năm 2012, Meredith Littlejohn đang là một học sinh trung học ở St. Louis (bang Missouri, Mỹ) với hoài bão được vào đại học và một tương lai tươi sáng. Tai họa bắt đầu đổ xuống vào cuối tháng 12 năm đó, Littlejohn được chẩn đoán là mắc bệnh bạch cầu tủy bào cấp tính - một bệnh ung thư dòng tủy của các tế bào máu.

Không nản lòng, cô bé bước vào quá trình điều trị đầy đau đớn. Sau 4 đợt hóa trị, căn bệnh ung thư của cô đã thuyên giảm, nhiều người lạc quan rằng Littlejohn sẽ có thể tiếp tục con đường của mình. Cô bé đã có thể tham dự vũ hội năm cuối cấp, lấy được bằng tốt nghiệp vào mùa xuân năm 2013 và bắt đầu lên kế hoạch cho năm thứ nhất đại học.

Tuy nhiên, căn bệnh ung thư đã quay trở lại vào tháng 6/2013. Sau nhiều đợt hóa trị hơn, hệ thống miễn dịch của Meredith ngày càng bị tổn thương. Đến tháng 8 năm đó, cô bé bị nhiễm nấm Candida. Sau khi thử nhiều loại thuốc khác nhau, các bác sĩ mới có thể kiểm soát tình trạng bệnh của cô. Mọi việc chưa dừng lại ở đó, đến tháng 9, các bác sĩ tiếp tục phát hiện dưới tay của Littlejohn đã bị nhiễm trùng khuẩn Pseudomonas.

Việt Nam nằm trong nhóm các nước có tỉ lệ kháng kháng sinh cao.

Việt Nam nằm trong nhóm các nước có tỉ lệ kháng kháng sinh cao.

Trực khuẩn mủ xanh là mầm bệnh phổ biến trong bệnh viện, có thể sống sót trong môi trường khắc nghiệt và gây nhiễm trùng nặng. Vi khuẩn này ngày càng trở nên kháng thuốc và chống lại nhiều loại kháng sinh khác nhau. Trong trường hợp của Littlejohn, tình trạng nhiễm trùng Pseudomonas đã không đáp ứng với một số loại kháng sinh mới hơn.

Các bác sĩ khi đó đã chuẩn bị sử dụng colistin - một loại kháng sinh được xem như giải pháp cuối cùng trong các phác đồ điều trị, cực kỳ độc hại đối với thận. Tuy nhiên, tình trạng nhiễm trùng Pseudomonas vẫn tồn tại và bắt đầu lan rộng. Ngay cả colistin cũng không giúp được gì. Đầu tiên, nhiễm trùng xâm lấn vào phổi của cô bé, sau đó là máu của cô, gây sốc nhiễm khuẩn. Khi Littlejohn lần đầu gặp phải tình trạng này, các bác sĩ đã hồi sức thành công cho cô bé.

Song, ngay trong ngày hôm sau, Littlejohn tiếp tục gặp phải tình trạng này và đến khi cô bé bị sốc nhiễm khuẩn lần thứ 3, các bác sĩ đã không thể cứu được em. Meredith Littlejohn qua đời vào tháng 11/2013, khi mới chỉ 19 tuổi.

Phép màu” không còn kỳ diệu

Năm 1928, Alexander Fleming phát hiện ra kháng sinh Penicilin, mở ra một bước ngoặt lớn trong lịch sử y học nhân loại, giúp chữa lành và cứu sống hàng triệu người mắc các bệnh nhiễm khuẩn. Kháng sinh đang đóng vai trò như loại thuốc trụ cột của nền y học hiện đại. Nó không chỉ giúp chúng ta chống lại các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm như lao, mà còn là các nhiễm trùng thông thường và phổ biến hơn như viêm tai mũi họng, viêm phế quản, nhiễm trùng da, đường tiết niệu...

Kỷ nguyên vàng của việc sản xuất thuốc kháng sinh diễn ra trong khoảng thời gian từ năm 1940 và đến những năm 1960. Trong thời gian này, nhiều nhóm kháng sinh đã được phát triển như penicillin, cephalosporin, fluoroquinolones và tetracycline, đưa lại những tiến bộ chưa từng có trong chăm sóc y tế. Kháng sinh không chỉ được dùng để dự phòng và điều trị bệnh nhiễm khuẩn còn được dùng trong phòng các bệnh gây hại đối với cây trồng và vật nuôi.

Tuy nhiên, trong 30 năm qua, thị trường sản xuất thuốc kháng sinh đã chậm lại đáng kể do các công ty dược phẩm, các học viện và chính phủ không đầu tư nhiều cho việc nghiên cứu và phát triển kháng sinh. Trong khi đó, tình trạng kháng thuốc lại trở nên ngày càng nghiêm trọng. Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), kháng kháng sinh là khả năng của các vi sinh vật như vi khuẩn, virus, nấm hoặc ký sinh trùng sinh trưởng với sự hiện diện của một loại thuốc mà thông thường có thể giết chết hoạc hạn chế sự phát triển của chúng.

Kết quả là các liệu pháp điều trị thông thường trở nên không hiệu quả. Nhiễm trùng do đó trở nên nghiêm trọng hơn, dẫn đến thời gian bị bệnh lâu hơn, chi phí điều trị cao hơn và nguy cơ tử vong cao hơn. Do kháng kháng sinh nên ngày càng có nhiều các bệnh nhiễm trùng thông thường như viêm phổi, nhiễm trùng đường tiết niệu, bệnh lao và các bệnh do thực phẩm gây nên càng trở nên khó điều trị hơn và đôi khi không thể điều trị được.

Đó là lý do mà các chuyên gia y tế từ nhiều năm nay cảnh báo rằng nhân loại đang tiến đến một thời kỳ hậu kháng sinh, là thời điểm các loại thuốc kháng sinh trở nên vô dụng, mọi vi khuẩn đều có thể biến thành siêu vi khuẩn, làm suy giảm sức khỏe của con người. Nguyên nhân của tình trạng kháng thuốc ngoài yếu tố tự nhiên chủ yếu là do việc lạm dụng thuốc kháng sinh, bao gồm cả việc kê đơn để điều trị các chứng nhiễm trùng nhẹ, chưa cần phải dùng đến kháng sinh.

Bên cạnh đó, một số bệnh mắc phải do virus như cảm cúm, viêm phế quản và một số bệnh nhiễm trùng tai, xoang thường bị kê kháng sinh không đúng cách. Theo một nghiên cứu của Trung tâm kiểm soát và phòng ngừa bệnh tật Mỹ (CDC), 1/3 các trường hợp được kê đơn kháng sinh tại các phòng cấp cứu và phòng khám ở nước này là không cần thiết.

Việc sử dụng kháng sinh trong những trường hợp này không những khó chữa khỏi nhiễm trùng, viêm mà còn có thể gây ra nhiều tác dụng phụ khác; ví dụ như tiêu diệt các vi khuẩn có lợi hoặc ít nhất là không gây bệnh. Điều này tạo điều kiện thúc đẩy các đặc tính kháng kháng sinh ở các vi khuẩn vô hại có thể chia sẻ với các loại vi khuẩn khác hoặc tạo điều kiện cho các vi khuẩn có hại sinh sôi phát triển, lấn át vi khuẩn có lợi.

Việc tự ý dùng thuốc bằng cách dùng thuốc kháng sinh có sẵn mà không cần toa; không tuân thủ chế độ điều trị, sử dụng không đúng liều hoặc sử dụng quá lâu thuốc kháng sinh; sử dụng phải kháng sinh giả hoặc không đạt tiêu chuẩn, chứa quá ít hoặc không có hoạt chất kháng khuẩn; nhiễm trùng và kiểm soát phòng ngừa kém trong môi trường chăm sóc sức khỏe; lạm dụng kháng sinh trong điều trị cho động vật và chăn nuôi tại nhà máy; tiêu thụ các sản phẩm thịt từ động vật được cho dùng thuốc kháng sinh... cũng là các yếu tố khiến tình trạng kháng kháng sinh trở nên nghiêm trọng hơn.

Đến lúc này, những loại thuốc kháng sinh từng được xem như “phép màu” đối với con người sẽ không còn phát huy được sự kỳ diệu trong quá trình chữa trị bệnh tật, cứu sống con người. Các ước tính cho hay, mỗi năm, trên toàn thế giới có khoảng 700.000 người thiệt mạng do kháng thuốc. Đến năm 2050, con số này được cảnh báo có thể sẽ tăng lên đến 10 triệu người.

Khi đó, những bệnh nhiễm trùng vốn được điều trị dễ dàng trong thế kỷ 20 có thể quay lại giết chết nhiều người hơn cả các bệnh ung thư. Năm 2016, giới chức y tế Mỹ thông báo đã lần đầu tiên phát hiện vi khuẩn kháng tất cả các loại kháng sinh. Chủng vi khuẩn này được phát hiện trong nước tiểu của một phụ nữ 49 tuổi ở bang Pennsylvania.

bài liên quan
Kháng thuốc - nỗi lo của cả cộng đồng

Kháng thuốc - nỗi lo của cả cộng đồng

Được dự đoán sẽ khiến nhiều người tử vong hơn cả ung thư vào năm 2050, kháng thuốc hay kháng kháng sinh là một trong những mối đe dọa lớn nhất hiện nay đối với sức khỏe cộng đồng.
10 triệu người có thể tử vong mỗi năm do vi khuẩn kháng thuốc

10 triệu người có thể tử vong mỗi năm do vi khuẩn kháng thuốc

Tổ chức Y tế Thế giới cảnh báo, đến năm 2050, cứ 3 giây sẽ có 1 người tử vong do các vi khuẩn kháng thuốc.
10 triệu người có thể tử vong mỗi năm do vi khuẩn kháng thuốc

10 triệu người có thể tử vong mỗi năm do vi khuẩn kháng thuốc

Tổ chức Y tế Thế giới cảnh báo, đến năm 2050, cứ 3 giây sẽ có 1 người tử vong do các vi khuẩn kháng thuốc.
Kinh nghiệm quý của Pháp trong sử dụng kháng sinh hợp lý

Kinh nghiệm quý của Pháp trong sử dụng kháng sinh hợp lý

Tại hội thảo chia sẻ kinh nghiệm Pháp- Việt “Sử dụng thuốc an toàn hợp lý", BS. Jan-Elie Malkin, Tư vấn quốc tế về bệnh truyền nhiễm và y tế công đã chỉ ra những gì người bệnh và xã hội được hưởng lợi khi quản lý hiệu quả việc sử dụng kháng sinh.
Công nghệ mới xác định vi khuẩn kháng kháng sinh

Công nghệ mới xác định vi khuẩn kháng kháng sinh

Lạm dụng kháng sinh là nguyên nhân thúc đẩy quá trình tiến hóa của vi khuẩn kháng thuốc. Vi khuẩn có xu hướng tự nhiên biến đổi và thâu tóm gene từ các vi khuẩn khác.
Dùng bừa kháng sinh

Dùng bừa kháng sinh

Thói quen tự chữa trị và "bắt chước" đơn thuốc đã kéo theo nhiều hệ lụy, làm gia tăng tình trạng kháng thuốc, khiến cơ thể mất dần thứ "vũ khí" có thể giúp chống lại các bệnh nhiễm khuẩn.
Mới nhất
Đọc nhiều
Nghệ An: Triệt xóa đường dây ma túy xuyên quốc gia, thu giữ hơn 20kg ma túy

Nghệ An: Triệt xóa đường dây ma túy xuyên quốc gia, thu giữ hơn 20kg ma túy

Công an thành phố Vinh phát hiện một số đối tượng người nước ngoài thường tổ chức các hoạt động nghi vấn phạm tội liên quan đến hành vi mua bán, giao dịch ma túy tại khu vực biên giới thuộc huyện Thanh Chương (Nghệ An).
Đồng Nai: Khởi tố 14 đối tượng mang mã tấu đi đánh nhau tại huyện Định Quán

Đồng Nai: Khởi tố 14 đối tượng mang mã tấu đi đánh nhau tại huyện Định Quán

Ngày 14/6, Công an tỉnh Đồng Nai cho biết, Cơ quan CSĐT Công an huyện Định Quán đã khởi tố bị can và bắt tạm giam đối với 14 đối tượng về hành vi “Cố ý gây thương tích”.
Bắc Giang sắp xếp nhiều đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã

Bắc Giang sắp xếp nhiều đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã

Theo đó, tỉnh Bắc Giang sẽ sắp xếp 32 đơn vị hành chính cấp xã để thành lập 15 đơn vị hành chính cấp xã; thành lập 13 phường thuộc thành phố Bắc Giang, 05 phường thuộc thị xã Chũ, 02 thị trấn thuộc huyện Lục Ngạn.
Tin bài khác
Bức thư của Bác Hồ căn dặn 3 điều gửi tới Hội nghị cán bộ ngành Y tế tháng 2/1955

Bức thư của Bác Hồ căn dặn 3 điều gửi tới Hội nghị cán bộ ngành Y tế tháng 2/1955

Ngày 27/2/1955, nhân dịp tổ chức Hội nghị cán bộ Y tế, Bác Hồ đã gửi thư cho Hội nghị căn dặn ba điều.
Lễ hội Nguyên tiêu và Đêm thơ Việt Nam 2024: Vần xưa vang bóng – Điệu mới giao hòa

Lễ hội Nguyên tiêu và Đêm thơ Việt Nam 2024: Vần xưa vang bóng – Điệu mới giao hòa

Với người yêu thơ, đêm thơ Nguyên tiêu là một sự kiện quan trọng, một ngày lễ ý nghĩa, không thể thiếu mỗi dịp xuân về.
“Yêu thương con người trước khi trở thành bác sĩ”

“Yêu thương con người trước khi trở thành bác sĩ”

Bác sĩ (BS) Đỗ Doãn Bách - Bệnh viện Bạch Mai Hà Nội luôn tâm niệm, phải học cách yêu thương con người trước khi trở thành một BS, khi đó sẽ có vô vàn cách thức để cứu chữa người bệnh.
Nắng nóng ở TP Hồ Chí Minh ngày càng gay gắt

Nắng nóng ở TP Hồ Chí Minh ngày càng gay gắt

Sau vài ngày dịu bớt, nắng nóng tại TP Hồ Chí Minh và Nam Bộ đã quay trở lại với cường độ gay gắt và có xu hướng tăng cường độ.
"Ngôi nhà chung ngành Y chứa biết bao trái tim, khối óc nhân ái"

"Ngôi nhà chung ngành Y chứa biết bao trái tim, khối óc nhân ái"

Theo Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan, ngôi nhà chung ngành Y chứa biết bao trái tim, khối óc nhân ái, tài năng, luôn tràn đầy nhiệt huyết, tận tâm vì nghề, cùng nhau hướng tới mục tiêu nâng cao sức khỏe người dân cả về thể chất và tinh thần; Viết tiếp những kỳ tích của nền y học nước nhà.
Hơn 400 món ăn ba miền tại Lễ hội văn hóa ẩm thực

Hơn 400 món ăn ba miền tại Lễ hội văn hóa ẩm thực

Lễ hội văn hóa ẩm thực, món ngon Saigontourist Group 2024 diễn ra trong 4 ngày, từ ngày 28 đến ngày 31-3 tại Khu Du lịch Văn Thánh, TP Hồ Chí Minh.
Khai mạc lễ hội Đền Cô Tân An

Khai mạc lễ hội Đền Cô Tân An

Sáng 26/2 (tức 17 tháng Giêng), UBND xã Tân An, huyện Văn Bàn tổ chức khai hội Đền Cô Tân An năm 2024.
TP Hồ Chí Minh khởi động Tháng Thanh niên 2024 với nhiều hoạt động sôi nổi

TP Hồ Chí Minh khởi động Tháng Thanh niên 2024 với nhiều hoạt động sôi nổi

Hơn 1.000 bạn trẻ TP Hồ Chí Minh tham gia các hoạt động ra quân Tháng Thanh niên 2024 chủ đề "Thanh niên xung kích tình nguyện vì cuộc sống cộng đồng".
Tri ân những "thiên thần áo trắng"

Tri ân những "thiên thần áo trắng"

Tối nay (26/2), tại Nhà hát Hồ Gươm (Hà Nội) sẽ diễn ra chương trình tôn vinh Thầy thuốc Việt Nam và trao giải cuộc thi viết "Sự hy sinh thầm lặng" lần VI.
Hơn 400 công ty dệt may tham gia triển lãm quốc tế tại TP Hồ Chí Minh

Hơn 400 công ty dệt may tham gia triển lãm quốc tế tại TP Hồ Chí Minh

Theo Cục Xúc tiến thương mại, việc hỗ trợ tìm đơn hàng mới cho doanh nghiệp dệt may là một trong những nỗ lực mà Chính phủ, Bộ ngành rất quyết tâm.
bao phap luat viet nam sinh hoat chuyen de ve quy dinh so 144 qdtw cua bo chinh tri

Báo Pháp luật Việt Nam sinh hoạt chuyên đề về Quy định số 144-QĐ/TW của Bộ Chính trị

(PLM) - Chiều 10/6, Báo Pháp luật Việt Nam (PLVN) tổ chức buổi sinh hoạt chuyên đề về Quy định số 144-QĐ/TW ngày 9/5/2024 của Bộ Chính trị về chuẩn mực đạo đức cách mạng của cán bộ, đảng viên trong giai đoạn mới.
ha giang 2 nguoi thiet mang do mua lu

Hà Giang: 2 người thiệt mạng do mưa lũ

(PLM) - Trong 2 ngày hôm qua và hôm nay, do tình hình mưa to kéo dài, trên địa bàn tỉnh Hà Giang đã xảy ra lũ ống, lũ quét, sạt lở đất, ngập úng cục bộ tại nhiều địa phương, gây thiệt hại về người, tài sản và hoa màu đối với nhiều hộ dân.
chuong my ha noi phan no be gai 14 tuoi bi nhom ban hanh hung ep dung chat kich thich

Chương Mỹ, Hà Nội: Phẫn nộ bé gái 14 tuổi bị nhóm bạn hành hung, ép dùng chất kích thích

(PLM) - Chiều ngày 06/06, bé gái N.T.N (14 tuổi) ở Chương Mỹ, Hà Nội, bị 1 nhóm bạn cùng trang lứa hành hung, lột quần áo và ép hút thuốc lá, dẫn đến hoảng loạn tâm lý, phải nằm điều trị tại bệnh viện.
ha noi hang tram si tu cung phu huynh den van mieu cau may truoc ky thi vao lop 10 thpt

Hà Nội: Hàng trăm sĩ tử cùng phụ huynh đến Văn Miếu cầu may trước kỳ thi vào lớp 10 THPT

(PLM) - Vào những ngày cuối trước khi bước vào kì thi tuyển sinh vào lớp 10 THPT công lập năm học 2024 - 2025 tại Hà Nội, rất nhiều sĩ tử cùng phụ huynh tới Văn Miếu - Quốc Tử Giám thắp hương, cầu mong thi cử may mắn, thuận lợi.
nhung truong hop bat buoc phai doi the can cuoc cong dan sang the can cuoc tu 172024

Những trường hợp bắt buộc phải đổi thẻ Căn cước công dân sang thẻ Căn cước từ 1/7/2024

(PLM) - Từ ngày 01/7/2024, không bắt buộc công dân phải đổi từ thẻ Căn cước công dân sang thẻ Căn cước, tuy nhiên nếu công dân thuộc vào các trường hợp dưới đây vẫn bắt buộc phải đổi từ thẻ Căn cước công dân sang thẻ Căn cước.