Hà Nội 36 °C
TP Hồ Chí Minh 37 °C
Hải Phòng 36 °C
Đà Nẵng 35 °C
Yên Bái 34 °C
  • Hà Nội Hà Nội 36°C
  • TP Hồ Chí Minh Hà Nội 37°C
  • Hải Phòng Hà Nội 36°C
  • Đà Nẵng Hà Nội 35°C
  • Yên Bái Hà Nội 34°C

Làm gì để bảo đảm cân bằng giới tính?

Sức khỏe - đời sống
26/06/2023 08:39
Hồng Mi
aa
Theo Tổng cục Dân số, tính đến hết năm 2022, cả nước có 21 tỉnh, thành phố có tỷ số giới tính khi sinh cao hơn mức trung bình cả nước, cho thấy tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh ở Việt Nam đang trở nên nghiêm trọng. Trong tương lai, tác động chính của hiện tượng mất cân bằng sẽ liên quan tới quá trình hình thành và cấu trúc gia đình, đặc biệt là hệ thống hôn nhân.


Tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh tăng cao ngay từ lần sinh đầu tiên ở các gia đình. (Ảnh minh họa)

Tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh tăng cao ngay từ lần sinh đầu tiên ở các gia đình. (Ảnh minh họa)

Tiềm ẩn nhiều hệ lụy xã hội

Cảnh báo này được đưa ra tại Tọa đàm “Mất cân bằng giới tính khi sinh và khuyến nghị quản lý nhà nước” do Tổng cục Dân số - Bộ Y tế phối hợp với Ngân hàng Thế giới tổ chức mới đây.

Theo Tổng cục Dân số, tính đến hết năm 2022, tỷ số này ở nước ta là 112,1 bé trai/100 bé gái. Cả nước có 21 tỉnh, thành phố có tỷ số giới tính khi sinh cao hơn mức trung bình cả nước (112 bé trai/100 bé gái). Một số địa phương có tỷ số này cao như Sơn La (117 bé trai/100 bé gái), Nghệ An (116,6 bé trai/100 bé gái), Hà Nội (112,7 bé trai/100 bé gái)… Hiện 6 trên 6 vùng kinh tế - xã hội trong cả nước đều có tình trạng này, đặc biệt tại Đồng bằng sông Hồng và vùng miền núi trung du phía Bắc.

Phát biểu tại Tọa đàm, TS Phạm Vũ Hoàng, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Dân số - Bộ Y tế đánh giá, tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh (MCBGTKS) ở nước ta đang trở nên nghiêm trọng. Tình trạng này tăng cao ngay từ lần sinh đầu tiên ở các gia đình, cao hơn hẳn ở những lần sinh sau, đối với những gia đình chưa có con trai, đặc biệt với những gia đình có hai con gái và chưa có bé trai nào. Đáng lưu ý, mức độ mất cân bằng cao hơn nhiều ở những cặp vợ chồng có trình độ học vấn cao hơn và điều kiện kinh tế khá giả.

Hậu quả của tình trạng MCBGTKS là việc mất cân bằng giới tính nghiêm trọng gây ra nhiều hệ lụy xã hội. Theo số liệu mới nhất của Tổng cục Thống kê, Việt Nam sẽ dư thừa 1,5 triệu đàn ông vào năm 2034 và sẽ tăng lên 2,5 triệu vào 25 năm sau đó. Dư thừa nam giới, thiếu hụt nữ giới, khiến nhiều đàn ông phải sống độc thân.

Không chỉ thế, theo các nhà khoa học xã hội, tác động chính của hiện tượng MCBGTKS sẽ liên quan tới quá trình hình thành và cấu trúc gia đình, đặc biệt là hệ thống hôn nhân. Việc trì hoãn hôn nhân trong nam giới hoặc gia tăng tỷ lệ sống độc thân là những khả năng có thể xảy ra trong tương lai với nam giới do tình trạng thiếu phụ nữ trong độ tuổi kết hôn. Điều này sẽ tác động ngược lại hệ thống gia đình trong tương lai, nhất là trên thực tế, các xã hội này đều có hệ thống gia đình phụ hệ (theo họ cha) và trước kia hầu hết nam giới đều lập gia đình…

Lồng ghép cách giải quyết vào nhiều lĩnh vực

Thực trạng đáng quan ngại trên đòi hỏi cần các biện pháp quyết liệt hơn nữa nhằm giảm thiểu tình trạng MCBGTKS. Nhưng trước hết, nguyên nhân dẫn đến tình trạng này cần phải được hiểu thấu đáo. Theo Tổng cục Dân số, có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng này, nhưng gốc rễ và cốt lõi là do định kiến giới, tư tưởng trọng nam, khinh nữ ăn sâu vào từng người dân Việt; xuất hiện từ khi chuẩn bị kết hôn, trước khi có con và có con, đến lúc qua đời. Bên cạnh đó, lạm dụng khoa học kỹ thuật để lựa chọn giới tính thai nhi cũng là nguyên nhân chính được chỉ ra.

Để giải quyết vấn đề này, hệ thống chính sách và pháp luật Việt Nam đã và đang nỗ lực xây dựng, điều chỉnh để đạt mục tiêu đề ra Việt Nam đến năm 2030 sẽ đưa tỷ số giới tính khi sinh về mức cân bằng tự nhiên, dưới 109 bé trai/100 bé gái. Đây cũng là mục tiêu mà Nghị quyết số 21-NQ/TW ngày 25/10/2017 của Hội nghị lần thứ sáu Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII về công tác dân số trong tình hình mới và Chiến lược dân số Việt Nam đến năm 2030 đã đề ra. Bên cạnh đó, Chiến lược dân số Việt Nam đến năm 2030 cũng yêu cầu phải nâng cao trách nhiệm đạo đức nghề nghiệp của cán bộ y tế; có chế tài đủ mạnh để xử lý hành vi lạm dụng khoa học - công nghệ trong chẩn đoán giới tính thai nhi, can thiệp lựa chọn giới tính trước khi sinh…

Tuy nhiên để làm được điều đó, Nghị quyết cũng chỉ rõ phải tạo chuyển biến rõ nét ở những vùng có tỷ số giới tính khi sinh cao, nâng cao nhận thức, thực hành về bình đẳng giới. Tổng cục Dân số cũng nhận định mục tiêu này rất khó khăn, khi từ nay đến đó, mỗi năm phải giảm 0,4 điểm phần trăm, trong khi 8 năm trước, với nhiều nguồn lực và tác động, nhưng mỗi năm chỉ giảm 0,1 điểm phần trăm.

Ở góc độ pháp luật, để giải quyết tình trạng MCBGTKS nói chung và nguyên nhân gây ra do hành vi lựa chọn giới tính thai nhi nói riêng, thời gian qua, Việt Nam đã sớm có chính sách cảnh báo, can thiệp, đơn cử như Pháp lệnh Dân số ban hành năm 2003 đã nghiêm cấm lựa chọn giới tính thai nhi dưới mọi hình thức và đã cụ thể hóa trong các văn bản dưới luật. Bên cạnh đó, lồng ghép giải quyết vấn đề MCBGTKS vào các lĩnh vực khác như bình đẳng giới, pháp luật dân sự (các quy định về thừa kế, con gái cũng có quyền thừa kế cùng hàng con trai), pháp luật đất đai (vợ chồng cùng đứng tên nhà, đất), quy định cấm thông báo giới tính thai nhi khi khám thai…

Năm 2022, Ngân hàng Thế giới đã tiến hành nghiên cứu “Lựa chọn giới trên cơ sở định kiến giới tại Việt Nam: Dự báo cơ cấu dân số và khuyến nghị chính sách”, có nhiều khuyến nghị liên quan đến công tác xây dựng chính sách pháp luật để giải quyết MCBGTKS. Đó là khuyến nghị xử lý các mâu thuẫn chính sách trong dự thảo Luật Dân số thông qua nới lỏng các chính sách điều chỉnh mức sinh; tuân thủ các tiêu chuẩn quốc tế; ưu tiên các chính sách chống chuộng con trai; xử lý hậu quả lâu dài của lựa chọn giới tính. Bên cạnh đó, tăng cường bảo hiểm xã hội để chống chuộng con trai thông qua tăng tỷ lệ bao phủ bảo hiểm xã hội cho nhóm người cao tuổi; tăng chi cho an sinh xã hội; mở rộng bảo hiểm xã hội sang khu vực phi chính thức; thu hẹp khoảng cách giới về tuổi nghỉ hưu…

bài liên quan
Mới nhất
Đọc nhiều
Bảo hiểm y tế đã chi gần 43,5 tỷ đồng cho việc khám, chữa bệnh

Bảo hiểm y tế đã chi gần 43,5 tỷ đồng cho việc khám, chữa bệnh

Bảo hiểm y tế đã chi trả tổng số tiền 42.497 tỷ đồng cho việc khám, chữa bệnh trong 4 tháng đầu năm 2024.
Kiến nghị kéo dài chính sách giảm thuế VAT

Kiến nghị kéo dài chính sách giảm thuế VAT

Cuối tuần qua, thảo luận về Báo cáo của Đoàn giám sát và dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về kết quả giám sát chuyên đề việc thực hiện Nghị quyết số 43/2022/QH15 của Quốc hội.
Khởi tố, bắt tạm giam nguyên Phó Trưởng phòng Tài nguyên và môi trường huyện Bù Gia Mập

Khởi tố, bắt tạm giam nguyên Phó Trưởng phòng Tài nguyên và môi trường huyện Bù Gia Mập

Ông Nguyễn Hữu Hóa, nguyên Phó Trưởng phòng Tài nguyên và môi trường huyện Bù Gia Mập vừa bị lực lượng chức năng Công an tỉnh Bình Phước bắt giữ để điều tra về tội “Lợi dụng chức vụ, quyền hạn gây ảnh hưởng đối với người khác để trục lợi”.
Tin bài khác
Bức thư của Bác Hồ căn dặn 3 điều gửi tới Hội nghị cán bộ ngành Y tế tháng 2/1955

Bức thư của Bác Hồ căn dặn 3 điều gửi tới Hội nghị cán bộ ngành Y tế tháng 2/1955

Ngày 27/2/1955, nhân dịp tổ chức Hội nghị cán bộ Y tế, Bác Hồ đã gửi thư cho Hội nghị căn dặn ba điều.
Lễ hội Nguyên tiêu và Đêm thơ Việt Nam 2024: Vần xưa vang bóng – Điệu mới giao hòa

Lễ hội Nguyên tiêu và Đêm thơ Việt Nam 2024: Vần xưa vang bóng – Điệu mới giao hòa

Với người yêu thơ, đêm thơ Nguyên tiêu là một sự kiện quan trọng, một ngày lễ ý nghĩa, không thể thiếu mỗi dịp xuân về.
“Yêu thương con người trước khi trở thành bác sĩ”

“Yêu thương con người trước khi trở thành bác sĩ”

Bác sĩ (BS) Đỗ Doãn Bách - Bệnh viện Bạch Mai Hà Nội luôn tâm niệm, phải học cách yêu thương con người trước khi trở thành một BS, khi đó sẽ có vô vàn cách thức để cứu chữa người bệnh.
Nắng nóng ở TP Hồ Chí Minh ngày càng gay gắt

Nắng nóng ở TP Hồ Chí Minh ngày càng gay gắt

Sau vài ngày dịu bớt, nắng nóng tại TP Hồ Chí Minh và Nam Bộ đã quay trở lại với cường độ gay gắt và có xu hướng tăng cường độ.
"Ngôi nhà chung ngành Y chứa biết bao trái tim, khối óc nhân ái"

"Ngôi nhà chung ngành Y chứa biết bao trái tim, khối óc nhân ái"

Theo Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan, ngôi nhà chung ngành Y chứa biết bao trái tim, khối óc nhân ái, tài năng, luôn tràn đầy nhiệt huyết, tận tâm vì nghề, cùng nhau hướng tới mục tiêu nâng cao sức khỏe người dân cả về thể chất và tinh thần; Viết tiếp những kỳ tích của nền y học nước nhà.
Hơn 400 món ăn ba miền tại Lễ hội văn hóa ẩm thực

Hơn 400 món ăn ba miền tại Lễ hội văn hóa ẩm thực

Lễ hội văn hóa ẩm thực, món ngon Saigontourist Group 2024 diễn ra trong 4 ngày, từ ngày 28 đến ngày 31-3 tại Khu Du lịch Văn Thánh, TP Hồ Chí Minh.
Khai mạc lễ hội Đền Cô Tân An

Khai mạc lễ hội Đền Cô Tân An

Sáng 26/2 (tức 17 tháng Giêng), UBND xã Tân An, huyện Văn Bàn tổ chức khai hội Đền Cô Tân An năm 2024.
TP Hồ Chí Minh khởi động Tháng Thanh niên 2024 với nhiều hoạt động sôi nổi

TP Hồ Chí Minh khởi động Tháng Thanh niên 2024 với nhiều hoạt động sôi nổi

Hơn 1.000 bạn trẻ TP Hồ Chí Minh tham gia các hoạt động ra quân Tháng Thanh niên 2024 chủ đề "Thanh niên xung kích tình nguyện vì cuộc sống cộng đồng".
Tri ân những "thiên thần áo trắng"

Tri ân những "thiên thần áo trắng"

Tối nay (26/2), tại Nhà hát Hồ Gươm (Hà Nội) sẽ diễn ra chương trình tôn vinh Thầy thuốc Việt Nam và trao giải cuộc thi viết "Sự hy sinh thầm lặng" lần VI.
Hơn 400 công ty dệt may tham gia triển lãm quốc tế tại TP Hồ Chí Minh

Hơn 400 công ty dệt may tham gia triển lãm quốc tế tại TP Hồ Chí Minh

Theo Cục Xúc tiến thương mại, việc hỗ trợ tìm đơn hàng mới cho doanh nghiệp dệt may là một trong những nỗ lực mà Chính phủ, Bộ ngành rất quyết tâm.
gen z chon cong so ung xu the nao cho phu hop

Gen Z chốn công sở: Ứng xử thế nào cho phù hợp?

(PLM) - Theo số liệu của Tổng cục Thống kê, tới năm 2025, số lượng Gen Z trong độ tuổi lao động là khoảng 15,7 triệu người, chiếm hơn 25% tổng lực lượng lao động Việt Nam. Thế hệ này mang đến luồng gió mới cho môi trường công sở và mỗi câu chuyện của họ ở nơi đây đều là đề tài được quan tâm.
thac ban gioc lot top 21 thac nuoc dep nhat the gioi nam 2024

Thác Bản Giốc lọt top 21 thác nước đẹp nhất thế giới năm 2024

(PLM) - Thác Bản Giốc có tên trong danh sách 21 thác nước đẹp nhất thế giới năm 2024 do tạp chí du lịch danh tiếng của Mỹ Travel+Leisure bình chọn.
who tuoi tho trung binh toan cau giam manh

WHO: Tuổi thọ trung bình toàn cầu giảm mạnh

(PLM) - Theo thông cáo báo chí toàn cầu được Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) phát đi vào tối 24/5, từ năm 2019 đến năm 2021, tuổi thọ trung bình toàn cầu giảm tới 1,8 năm và tuổi thọ khỏe mạnh giảm tới 1,5 năm. Sự sụt giảm này đã xóa bỏ một thập kỷ tiến bộ về tuổi thọ, đẩy tuổi thọ trung bình xuống còn 71,4 năm, tuổi thọ khỏe mạnh xuống 61,9 năm, tương đương mức của năm 2012.
ha noi dieu tra nguyen nhan vu chay nha tro o trung kinh khien 14 nguoi tu vong

Hà Nội: Điều tra nguyên nhân vụ cháy nhà trọ ở Trung Kính khiến 14 người tử vong

(PLM) - Xuyên đêm và rạng sáng ngày 24/5, các lực lượng chức năng thành phố đã nỗ lực cứu hoả ngôi nhà nằm sâu trong ngõ 119 Trung Kính, phường Trung Hoà, quận Cầu Giấy (Hà Nội) Thống kê ban đầu đã có 14 người tử vong đều là người ở trọ trong khu nhà trên.
tu 17 ngan hang co quyen phong toa tai khoan nhan chuyen khoan nham

Từ 1/7, ngân hàng có quyền phong tỏa tài khoản nhận chuyển khoản nhầm

(PLM) - Nghị định số 52/2024/NĐ-CP của Chính phủ về thanh toán không dùng tiền mặt; trong đó quy định việc mở và sử dụng tài khoản thanh toán cũng như nêu rõ các trường hợp bị phong tỏa tài khoản thanh toán từ ngày 1/7/2024.