Hà Nội 30 °C
TP Hồ Chí Minh 0 °C
Hải Phòng 28 °C
Đà Nẵng 31 °C
Yên Bái 31 °C
  • Hà Nội Hà Nội 30°C
  • TP Hồ Chí Minh Hà Nội 0°C
  • Hải Phòng Hà Nội 28°C
  • Đà Nẵng Hà Nội 31°C
  • Yên Bái Hà Nội 31°C

Cấm thuốc lá làm nóng, thuốc lá điện tử: Liệu có hiệu quả?

Y tế
06/05/2024 20:29
Thanh Uyên
aa
Tại 5 quốc gia ASEAN cấm thuốc lá làm nóng, thuốc lá điện tử, kết quả thực tiễn của lệnh cấm dường như không được như kỳ vọng.

Theo báo cáo mới đây của Bộ Y tế, trên thế giới hiện nay có 42 quốc gia cấm kinh doanh và nhập khẩu thuốc lá điện tử (TLĐT); 17 quốc gia cấm thuốc lá làm nóng (TLLN); 8 quốc gia đang kiểm soát TLĐT như dược phẩm và phải được cấp phép kê đơn thuốc theo pháp đồ điều trị; 47 quốc gia quản lý chặt chẽ TLĐT và quản lý như thuốc lá truyền thống, trong đó 28 nước thuộc Liên minh châu Âu…

5 quốc gia ASEAN cấm TLĐT, TLLN hiện ra sao?

Tại 5 quốc gia ASEAN cấm TLĐT, TLLN (bao gồm Campuchia, Lào, Thái Lan, Brunei và Singapore), kết quả thực tiễn của lệnh cấm rất khác biệt so với mục tiêu đề ra là nhằm ngăn chặn giới trẻ sử dụng và xóa sổ các mặt hàng này trên thị trường.

Từ lúc Campuchia cấm TLĐT, TLLN năm 2014, các sản phẩm này vẫn rầm rộ trên mạng xã hội, gây lo lắng cho xã hội và Chính phủ. Mới đây, ông Meas Vyrith, Tổng thư ký Cơ quan Phòng chống ma túy quốc gia Campuchia (NACD) cho hay, bất chấp lệnh cấm, việc sử dụng TLĐT trong giới trẻ vẫn gia tăng.

Trường hợp tương tự cũng xảy ra tại Lào. Thứ trưởng Y tế Lào Sanong Thongsana cho biết, hiện tỷ lệ sử dụng TLĐT trong giới trẻ của nước này đang có chiều hướng gia tăng.

Kết quả tại Thái Lan cũng không khác biệt. Từ tháng 1/2023 đến 1/2024, Cục Hải quan nước này đã tịch thu 68.706 sản phẩm thuốc lá mới, trị giá khoảng 11 tỷ đồng, nhưng thực tế ước tính có thể gấp 100 lần. Đáng quan ngại nhất là 1/3 sinh viên đại học tại Thái Lan đã từng sử dụng TLĐT.

Lệnh cấm TLĐT, TLLN tại Brunei từ năm 2010 lại gây nhiều bối rối khi thực thi. Tại đây, TLĐT được phân loại là sản phẩm “mô phỏng thuốc lá” và bị cấm bán, nhập khẩu theo Đạo luật Thuốc lá (2005). Nhưng Brunei vẫn cho phép sử dụng TLĐT tại những khu vực được hút thuốc lá, dù hành vi mua hoặc mang TLĐT vào Brunei là phạm pháp. Ngoài ra, TLĐT được tìm thấy trong các cửa hàng trên toàn Brunei bất chấp lệnh cấm.

Tại Singapore, lệnh cấm TLĐT, TLLN từ ngày 1/2/2018 không mang lại hiệu quả, dù có vị trí địa lý đặc biệt - không có đường biên giới tiếp giáp trực tiếp với nước nào, đồng thời có hệ thống pháp luật nghiêm ngặt. Sau 6 năm áp dụng lệnh cấm, tỷ lệ sử dụng TLĐT tại Singapore ngày càng gia tăng, mặc dù mức phạt cũng tăng theo từng vụ truy tố. Theo số liệu từ năm 2018 - 2022, 860 người bị bắt vì buôn lậu TLĐT, 145 người bị truy tố. Trong 3 năm từ 2020-2022, số người bị bắt vì sử dụng TLĐT tăng gấp 4 lần, từ 1.266 người lên đến 4.961 người. Năm 2022, hơn 2.600 bài đăng liên quan TLĐT đã bị các cơ quan của Chính phủ truy quét và xóa khỏi các nền tảng trực tuyến Singapore.

Nên “xẻ dòng mương” để kiểm soát tốt TLLN, TLĐT

Vấn đề TLLN, TLĐT tại Việt Nam đã được các cơ quan Bộ, ngành thảo luận gần 10 năm qua. Hiện có hai đề xuất đang lấy ý kiến từ các Bộ, ban, ngành liên quan. Bộ Y tế vẫn giữ quan điểm cấm TLĐT, TLLN và các loại thuốc lá mới khác. Trong khi đó, cơ quan chủ quản của ngành thuốc lá là Bộ Công Thương đề xuất quản lý các mặt hàng này nhằm đáp ứng nhu cầu của người dùng, ngăn chặn vấn nạn buôn lậu và các hệ lụy xã hội khác.

Tại Hội thảo về khuyến nghị chính sách đối với thuốc lá mới do Hiệp hội Thuốc lá Việt Nam (VTA) tổ chức vào tháng 3 vừa qua, ông Võ Trí Thành, Viện trưởng Viện Chiến lược Thương hiệu và Cạnh tranh cho rằng, khi cấm mà các sản phẩm này vẫn xuất hiện thì đó là sức mạnh thị trường. Như vậy, “thay vì lập nên cái đê ngăn cấm ấy, tốt hơn chúng ta nên xẻ dòng mương” để kiểm soát tốt TLLN và TLĐT.

Ông Võ Trí Thành. (Ảnh: T.H)
Ông Võ Trí Thành bày tỏ quan điểm về việc cấm thuốc lá làm nóng, thuốc lá điện tử. (Ảnh: T.H)

Việt Nam có đường biên giới trải dài, tiếp giáp với nhiều quốc gia, cùng với “hệ thống” đường mòn lối mở rộng khắp nên việc ngăn chặn hàng lậu gặp rất khó khăn. Thực tế, các sản phẩm này dù chưa được cho phép, cũng không khác gì bị cấm, nhưng vẫn được ngang nhiên bày bán công khai từ phố phường đến mạng xã hội mà không vướng bất kỳ rào cản nào của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá. Người mua chỉ cần ra cửa hàng hoặc đặt hàng trực tuyến là sẽ có TLĐT, TLLN trong vòng vài giờ hoặc ít hơn.

Có thể thấy, về bản chất, lệnh cấm chỉ ngăn chặn những sản phẩm chính thống, chất lượng đến tay người hút thuốc hợp pháp. Trong khi đó, sự bành trướng của thị trường chợ đen TLĐT, TLLN càng làm tăng gánh nặng chi phí quốc gia cho cả việc chống buôn lậu và giải quyết hệ lụy về sức khỏe cộng đồng gây ra bởi hàng gian, hàng giả.

Mặt khác, Chính phủ các nước chưa đưa TLLN, TLĐT vào kiểm soát phù hợp như Việt Nam cũng không tham khảo được kinh nghiệm thành công nào từ những quốc gia có lệnh cấm. Cần cân nhắc kỹ giữa việc kiểm soát chặt chẽ TLLN, TLĐT hay cấm hẳn sẽ giúp giải quyết các quan ngại về sức khỏe người tiêu dùng của Bộ Y tế và các tác động xã hội tiêu cực ngoại ý khác từ thuốc lá mới.

bài liên quan
Nghiên cứu các công bố khoa học của FDA về thuốc lá làm nóng

Nghiên cứu các công bố khoa học của FDA về thuốc lá làm nóng

Theo Công điện 47/CĐ-TTg của của Thủ tướng Phạm Minh Chính, Bộ Y tế có nhiệm vụ nghiên cứu, đề xuất ban hành theo thẩm quyền hoặc trình cấp có thẩm quyền ban hành giải pháp liên quan thuốc lá làm nóng, thuốc lá điện tử.
Thu giữ 5.390 sản phẩm dùng cho thuốc lá điện tử tại Quảng Ninh

Thu giữ 5.390 sản phẩm dùng cho thuốc lá điện tử tại Quảng Ninh

Qua kiểm tra, lực lượng liên ngành phát hiện tổng cộng có 5.390 lọ tinh dầu dùng cho máy Pod (thuốc lá điện tử) không đủ hóa đơn chứng từ.
WHO: 175 quốc gia trên thế giới áp dụng các hình thức quản lý thuốc lá làm nóng

WHO: 175 quốc gia trên thế giới áp dụng các hình thức quản lý thuốc lá làm nóng

Đầu năm 2024, theo Tổ chức Y tế Thế giới, có 175 quốc gia quản lý thuốc lá làm nóng bằng nhiều hình thức như cấm sử dụng tại những nơi cấm hút thuốc, dán nhãn cảnh báo sức khỏe đối với điếu thuốc đặc chế của thuốc lá làm nóng, áp dụng các quy định về quảng cáo, khuyến mại, tài trợ tương tự thuốc lá điếu.
Thủ tướng Chính phủ ban hành Công điện về tăng cường quản lý thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng

Thủ tướng Chính phủ ban hành Công điện về tăng cường quản lý thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng

Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã ký ban hành Công điện số 47/CĐ-TTg ngày 13/5/2024 về tăng cường quản lý thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng.

'Bộ Công Thương có thẩm quyền xác định sản phẩm thuốc lá'

Theo Thứ trưởng Bộ Công Thương Phan Thị Thắng, Bộ Công Thương có trách nhiệm và quyền hạn để xác định sản phẩm thuốc lá mới nào là sản phẩm thuốc lá, thuộc phạm vi điều chỉnh của luật hiện hành, để đưa vào quản lý.
Mới nhất
Đọc nhiều
Bổ sung thành viên BCĐ rà soát, xử lý vướng mắc trong hệ thống văn bản quy phạm pháp luật

Bổ sung thành viên BCĐ rà soát, xử lý vướng mắc trong hệ thống văn bản quy phạm pháp luật

Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính vừa ký Quyết định số 641/QĐ-TTg ngày 15/7/2024 bổ sung thành viên Ban Chỉ đạo rà soát, xử lý vướng mắc trong hệ thống văn bản quy phạm pháp luật.
Hưng Yên gọi đầu tư Dự án Khu đô thị gần 7.000 tỷ đồng

Hưng Yên gọi đầu tư Dự án Khu đô thị gần 7.000 tỷ đồng

Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Hưng Yên thông báo mời các nhà đầu tư quan tâm nộp hồ sơ đăng ký thực hiện dự án Khu đô thị mới Sen Hồ.
Bắt 3 đối tượng dùng dao chém người cướp tài sản tại Đồng Tháp

Bắt 3 đối tượng dùng dao chém người cướp tài sản tại Đồng Tháp

Công an tỉnh Đồng Tháp và Tiền Giang đã phối hợp bắt 3 đối tượng dùng dao chém liên tiếp vào người của 2 bị hại sau đó lấy xe mô tô chạy trốn.
Tin bài khác
Sở Y tế TP HCM công bố kết quả đánh giá chất lượng bệnh viện năm 2023

Sở Y tế TP HCM công bố kết quả đánh giá chất lượng bệnh viện năm 2023

Kết quả đánh giá chất lượng bệnh viện năm 2023 của Sở Y tế TP HCM chỉ ra có 41 bệnh viện đạt mức chất lượng khá trở lên và 10 bệnh viện có chất lượng thấp nhất, trong đó có nhiều bệnh viện thẩm mỹ.
Khen thưởng nữ điều dưỡng cứu sống em bé sơ sinh bị sặc sữa

Khen thưởng nữ điều dưỡng cứu sống em bé sơ sinh bị sặc sữa

UBND TP Hải Phòng tổ chức Biểu dương, khen thưởng Điều dưỡng Nguyễn Thị Thảo (SN 1990), có thành tích đặc biệt xuất sắc cấp cứu ngoại viện cứu sống bệnh nhi.
Hà Nội ghi nhận thêm 109 ca mắc sốt xuất huyết tại 20 quận, huyện

Hà Nội ghi nhận thêm 109 ca mắc sốt xuất huyết tại 20 quận, huyện

Theo Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (CDC) Hà Nội, trong tuần qua (từ ngày 5/7 - 12/7) toàn thành phố ghi nhận 109 ca mắc sốt xuất huyết tại 20 quận, huyện; trong đó huyện Đan Phượng có số mắc cao với 43 ca.
Thông tim can thiệp bào thai, một bé trai được cứu sống thần kỳ

Thông tim can thiệp bào thai, một bé trai được cứu sống thần kỳ

Bệnh viện Từ Dũ (TP HCM) cho hay vừa can thiệp thông tim cứu em bé còn trong bào thai sau 40 phút phẫu thuật. Đây là trường hợp thứ 3 được thông tim trong bào thai thành công.
Phó Thủ tướng yêu cầu thực hiện nghiêm các biện pháp phòng, chống bệnh Dịch tả lợn Châu Phi

Phó Thủ tướng yêu cầu thực hiện nghiêm các biện pháp phòng, chống bệnh Dịch tả lợn Châu Phi

Phó Thủ tướng Trần Lưu Quang ký Chỉ thị số 21/CT-TTg ngày 14/7/2024 của Thủ tướng Chính phủ yêu cầu các Bộ ngành, địa phương thực hiện nghiêm các biện pháp phòng, chống bệnh Dịch tả lợn Châu Phi.
Sở Y tế Hà Nội yêu cầu đảm bảo an toàn thực phẩm và phòng, chống ngộ độc thực phẩm

Sở Y tế Hà Nội yêu cầu đảm bảo an toàn thực phẩm và phòng, chống ngộ độc thực phẩm

Sở Y tế Hà Nội vừa có văn bản chỉ đạo các đơn vị y tế trong và ngoài công lập trực thuộc ngành để tăng cường công tác đảm bảo an toàn thực phẩm và phòng, chống ngộ độc thực phẩm
Thủ tướng yêu cầu chủ động ngăn chặn, không để lây lan, bùng phát bệnh bạch hầu

Thủ tướng yêu cầu chủ động ngăn chặn, không để lây lan, bùng phát bệnh bạch hầu

Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính vừa ký Công điện số 68/CĐ-TTg ngày 13/7/2024 chỉ đạo các bộ ngành, địa phương tăng cường công tác phòng, chống bệnh bạch hầu.
Bệnh sởi, ho gà đang có diễn biến phức tạp

Bệnh sởi, ho gà đang có diễn biến phức tạp

Sau bệnh bạch hầu, Bộ Y tế chỉ đạo tăng cường phòng, kiểm soát lây nhiễm sởi, ho gà.
Sức khoẻ bệnh nhân nhiễm Bạch hầu đã ổn định

Sức khoẻ bệnh nhân nhiễm Bạch hầu đã ổn định

Sau hơn 3 ngày điều trị tích cực bằng kháng sinh tại Bệnh viện Bệnh nhiệt đới Trung ương, bệnh nhân M.T.B có tiến triển tốt và thể trạng ổn định nên đã chuyển về Bệnh viện Hữu nghị Đa khoa Nghệ An tiếp tục điều trị.
Bắc Giang: Phát hiện thêm 1 ca dương tính với bệnh bạch hầu

Bắc Giang: Phát hiện thêm 1 ca dương tính với bệnh bạch hầu

Qua phân tích mẫu xét nghiệm các trường hợp tiếp xúc gần với ca bệnh M.T.B, lực lượng y tế đã phát hiện thêm 1 trường hợp khác dương tính với bệnh bạch hầu.
bao phap luat viet nam ky niem 39 nam doan ket hien dai nhan van

Báo Pháp luật Việt Nam kỷ niệm 39 năm: Đoàn kết – Hiện đại – Nhân văn

(PLM) - Tối ngày 12/7, Báo PLVN đã tổ chức chương trình Gala dinner kỷ niệm 39 năm ngày Báo PLVN xuất bản số báo đầu tiên (10/7/1985-10/7/2024).
bao phap luat viet nam tang cuong doan ket thong nhat trong trien khai nhiem vu cong tac

Báo Pháp luật Việt Nam: Tăng cường đoàn kết, thống nhất trong triển khai nhiệm vụ công tác

(PLM) - Sáng 12/7, tại thành phố Quy Nhơn, tỉnh Bình Định, Báo Pháp luật Việt Nam tổ chức Hội nghị Sơ kết công tác Đảng – Đoàn thể, kết quả thực hiện kế hoạch công tác 6 tháng đầu năm và phương hướng, nhiệm vụ 6 tháng cuối năm 2024. Dự và phát biểu chỉ đạo Hội nghị có đồng chí Nguyễn Thanh Tịnh, Ủy viên Ban cán sự đảng, Thứ trưởng Bộ Tư Pháp; đồng chí Nguyễn Kim Tinh, Phó Bí thư thường trực Đảng ủy Bộ Tư Pháp, các đồng chí lãnh đạo Ban biên tập cùng toàn thể viên chức, người lao động Báo Pháp luật Việt Nam.
bat 20 tan my pham kem danh rang tre em het han dang dap date moi

Bắt 20 tấn mỹ phẩm, kem đánh răng trẻ em hết hạn đang dập date mới

(PLM) - Trên 50.000 sản phẩm là mỹ phẩm, kem đánh răng đã hết hạn sử dụng đang được tẩy date và in dập date mới đã bị Cục QLTT Thành phố Hà Nội bắt quả tang.
thanh pho ho chi minh de xuat giam hoc phi cho moi cap hoc

Thành phố Hồ Chí Minh đề xuất giảm học phí cho mọi cấp học

(PLM) - UBND Thành phố Hồ Chí Minh vừa có tờ trình gửi HĐND thành phố về ban hành Nghị quyết quy định mức học phí đối với giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông công lập từ năm học 2024-2025 và các năm học tiếp theo trên địa bàn.
can co co che de khong bo sot nhung nguoi that su co duc co tai

Cần có cơ chế để không bỏ "sót" những người thật sự có đức, có tài

(PLM) - Sáng 9/7, Đảng ủy, Bộ Tư pháp đã tổ chức Hội nghị trực tuyến quán triệt Quy định số 144-QĐ/TW của Bộ Chính trị về chuẩn mực đạo đức cách mạng của cán bộ, đảng viên trong giai đoạn mới; và Chỉ thị số 35-CT/TW của Bộ Chính trị về Đại hội đảng bộ các cấp tiến tới Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng.