Hà Nội 26 °C
TP Hồ Chí Minh 32 °C
Hải Phòng 26 °C
Đà Nẵng 31 °C
Yên Bái 25 °C
  • Hà Nội Hà Nội 26°C
  • TP Hồ Chí Minh Hà Nội 32°C
  • Hải Phòng Hà Nội 26°C
  • Đà Nẵng Hà Nội 31°C
  • Yên Bái Hà Nội 25°C

Phát triển đường sắt Việt Nam: Gỡ “nút thắt” tư duy chiến lược

Giao thông và đô thị
27/09/2019 08:43
Thanh Thanh
aa
Mặc dù Luật Đường sắt (sửa đổi) năm 2017 đã quy định những chính sách của Nhà nước để phát triển ngành đường sắt, tuy nhiên cho đến nay, ngành Giao thông được đánh giá là quan trọng này vẫn loay hoay với các “nút thắt”. Vấn đề này được bàn thảo tại Tọa đàm “Thúc đẩy hạ tầng đường sắt phát triển: Nút thắt và giải pháp” diễn ra ngày 25/9.


Anh199.

Hơn 1 thế kỷ qua, Đường sắt Việt Nam “vẫn như cũ”…

Mãi không lớn…

Có lịch sử 130 năm, từ thời Pháp thuộc, hệ thống đường sắt Việt Nam (ĐSVN) khi đó được đánh giá là tiên tiến nhất trong khu vực mà theo Phó Chủ tịch, Tổng Thư ký Hội Sử học Việt Nam, ông Dương Trung Quốc đánh giá: “Người Pháp đầu tư hết sức nghiêm túc, bài bản, trình độ rất cao...”.

Nói về thực trạng hệ thống ĐS hiện nay, Thứ trưởng Bộ GTVT Nguyễn Ngọc Đông dùng từ “vẫn như cũ”. Ông Đông cho biết, hệ thống ĐS không xây dựng thêm được những tuyến mới để kết nối các vùng miền khác, vẫn tập trung ở trục Bắc – Nam, thậm chí, còn dỡ bỏ một số tuyến nhưng làm mới lại rất ít, chỉ vài chục cây số ở phía Bắc.

Ông Lê Thanh Vân, Ủy viên Thường trực Ủy ban Tài chính - Ngân sách của Quốc hội cũng xót xa bởi hệ thống ĐS của Việt Nam ra đời sớm nhất Đông Nam Á, nhưng “chậm lớn” so với khu vực và thế giới. “Không chỉ “chậm lớn” mà còn dừng lại có nghĩa là đã tụt hậu nhiều!” - ông Vân lên tiếng. Theo ông, trong một thời gian dài chiến lược phát triển ĐS và loại hình vận tải ĐS đã không được quan tâm.

“Không quan tâm thì không có đầu tư, không có đầu tư thì không thay đổi được công nghệ. Đó là nguyên nhân lý giải vì sao ngành ĐS gồm sản xuất, chế tạo đầu máy toa xe, sản xuất các nguyên vật liệu để làm hạ tầng, thậm chí công tác tổ chức nhân sự cũng không chú trọng đào tạo để thúc đẩy quá trình cải tổ hệ thống ĐS…!” - ông Vân phân tích.

Ông Nguyễn Ngọc Đông và ông Lê Thanh Vân cùng chung nhận định: Nguyên nhân gốc rễ vẫn là tầm nhìn chiến lược đối với sự ưu tiên trong phát triển ĐS. “Một quốc gia có chiều dài theo trục dọc bờ biển như Việt Nam cần phải tính đến hiệu quả vận tải từ ĐS nhưng chúng ta không kế thừa, không tranh thủ lợi thế đó để đầu tư...” - ông Vân lên tiếng.

Đầu tư - Vốn và cơ chế

Nhà sử học Dương Trung Quốc cho rằng, đầu tư cho ĐS không thể như đường bộ, đầu tư từng phần được mà phải đồng bộ. “Chúng ta đang bàn câu chuyện này ở thời điểm khi mà Luật Đường sắt đã thực hiện được hơn 1 năm (1/7/2018), đã có những biến động tích cực khởi sắc, trong đó một điều hết sức quan trọng, Nhà nước khẳng định trong Luật là ưu tiên đầu tư, nhưng chờ tinh thần ấy đi vào đời sống thì không đơn giản, nếu chúng ta không thay đổi tư duy, suy nghĩ…” - ông Quốc phát biểu.

Chủ tịch HĐTV TCty ĐSVN, ông Vũ Anh Minh cho biết, về hiệu suất đầu tư, hiện đầu tư trong kết cấu rất ít, duy tu bảo dưỡng thường xuyên từ vốn ngân sách chỉ đáp ứng 30-40%. “Như vậy cứ trình lên 1.000 hạng mục thì bỏ lại 600 hạng mục, mỗi năm tích tụ lại như vậy, đến nay ĐS trở thành “thân thể già nua”, kể cả về khoa học kỹ thuật lạc hậu, lẫn tài sản hữu hình…” - ông Minh nói.

Còn về cơ chế chính sách, đối với phương thức vận tải khác, chẳng hạn hàng hải, luồng tàu, đèn biển của Nhà nước, cảng biển dịch vụ của doanh nghiệp (DN); với đường bộ, đường của Nhà nước, bến tàu, bến xe, dịch vụ của DN; nhưng với ĐS, cả kết cấu hạ tầng, nhà ga kho bãi đều của Nhà nước.

“Điều đó rõ ràng tồn tại 2 cơ chế. Tuy nhiên, Luật ĐS (sửa đổi) đã cho phép kinh doanh dịch vụ thương mại tổng hợp cho thuê tại các khu ga. Nhưng cho ai kinh doanh, có thể kinh doanh được không phụ thuộc vào quyền kinh doanh. TCty ĐSVN được giao toàn bộ quản lý khai thác tài sản này, nhưng lại không phải vốn của ngành ĐS, tài sản của ngành ĐS quản lý cho Nhà nước…” - ông Minh nêu lên một loạt bất cập.

Đại diện Bộ KH&ĐT, ông Lê Thành Quân, Vụ trưởng Vụ Kết cấu hạ tầng và đô thị cho rằng, trong bối cảnh ngân sách hạn hẹp nguồn vốn đầu tư cho ĐS giai đoạn 2016-2020 đã được tăng so với giai đoạn trước 2011-2015 (từ 4,44% lên 11,9% toàn ngành GTVT).

“Việc phân bổ nguồn lực cho ngành ĐS của Bộ GTVT, cá nhân tôi thấy đã tương đối với thị phần của ĐS đã được phê duyệt trong chiến lược phát triển GTVT. Với nguồn lực có hạn, tôi nghĩ rằng con số chưa tương xứng với nhu cầu ngành ĐS thì chúng ta phải có sự thông cảm với sự cân đối của ngân sách nhà nước…” - ông Quân nói.

“Ở tầm vĩ mô mà chúng ta vẫn đặt mục tiêu ĐS chỉ chiếm 1-2%, tôi cho rằng rất khó chấp nhận. Tại sao lại chấp nhận lấy hiện tại làm quy chuẩn như một sự phân phối?” - ông Dương Trung Quốc lên tiếng.

Theo Thứ trưởng Nguyễn Ngọc Đông, đầu tư cho ĐS thông thường đắt gấp 3 - 4 lần so với đường bộ, ĐS tốc độ cao đắt gấp 4 lần đường bộ cao tốc, do đó, cần nguồn lực cao hơn. “Chúng ta đang kỳ vọng vào ngày nào đó sẽ hài hòa những phương thức vận tải, do đó giai đoạn tập trung nguồn lực phải cao, đến lúc khai thác thì chỉ cần truy thu.

Như vậy ta phải tính cả một lộ trình dài của nguồn lực đầu tư, không thể dựa vào cơ cấu mà tỷ trọng vận tải ĐS đang chiếm, hoặc tương lai đang chiếm là bao nhiêu để đầu tư nguồn lực vào…” - ông Đông đề xuất.

Không dám nghĩ đến một khoản đầu tư lớn trong tương lai xa, Chủ tịch HĐTV TCty ĐSVN, ông Vũ Anh Minh đề nghị cần sửa đổi cơ chế làm sao bình đẳng với các phương tiện vận tải khác thì ĐS sẽ có cơ hội phát triển. “Tôi cho rằng vốn thì hữu hạn nhưng cơ chế thì không hữu hạn, chúng ta có thể sửa đổi cơ chế…” - ông Minh kỳ vọng.

bài liên quan
Khen thưởng nhân viên gác chắn cứu người tại Đồng Nai

Khen thưởng nhân viên gác chắn cứu người tại Đồng Nai

Phát hiện người đàn ông đang lao vào tàu hàng đang chạy, nhân viên đường sắt ở Đồng Nai đã nhanh trí chạy ra, kéo người này về khu vực an toàn.
Tập huấn giảng viên nguồn về Xử lý, giáo dục và phục hồi đối với người chưa thành niên vi phạm pháp luật

Tập huấn giảng viên nguồn về Xử lý, giáo dục và phục hồi đối với người chưa thành niên vi phạm pháp luật

Ngày 1/04/2024 tại Ninh Bình, Học viện Tư pháp phối hợp với UNICEF tổ chức Khóa tập huấn giảng viên nguồn về Xử lý, giáo dục và phục hồi đối với người chưa thành niên vi phạm pháp luật (khóa cơ bản).
Tầm nhìn đường sắt tốc độ cao

Tầm nhìn đường sắt tốc độ cao

Theo Kết luận 49-KL/TW ngày 28/2/2023 của Bộ Chính trị về định hướng phát triển giao thông vận tải đường sắt Việt Nam đến 2030, tầm nhìn 2045; đặt mục tiêu đến 2025 hoàn thành phê duyệt chủ trương đầu tư dự án đường sắt tốc độ cao (ĐSTĐC) Bắc - Nam và khởi công trước 2030. Các đoạn ĐSTĐC Hà Nội - Vinh và TP HCM - Nha Trang được ưu tiên khởi công trong giai đoạn 2026 - 2030; phấn đấu hoàn thành toàn tuyến ĐSTĐC Bắc - Nam trước 2045.
Tổ công tác của Thủ tướng Chính phủ Hội thảo về kết quả rà soát văn bản quy phạm pháp luật

Tổ công tác của Thủ tướng Chính phủ Hội thảo về kết quả rà soát văn bản quy phạm pháp luật

Ngày 15/3, tại TP Hồ Chí Minh, Tổ công tác của Thủ tướng Chính phủ đã tổ chức Hội thảo cho ý kiến về kết quả thực hiện Nghị quyết số 110/2023/QH15, Kỳ họp thứ 6, Quốc hội khóa XV về xem xét, xử lý kết quả rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật (QPPL).
Mới nhất
Đọc nhiều
Mãi xứng danh anh hùng

Mãi xứng danh anh hùng

Ngày 29 tháng 3, tại Nhà số 4 Lý Nam Đế, nhà văn Phùng Văn Khai - Phó Tổng Biên tập Tạp chí Văn nghệ Quân đội đã có cuộc trò chuyện, phỏng vấn Thiếu tướng, Phó Giáo sư - Tiến sĩ Phạm Tiến Luật về anh hùng Điện Biên Phùng Văn Khầu. Phóng viên Bảo Thơ đã gh
Thời điểm chấm dứt đợt nắng nóng gay gắt tại nhiều địa phương

Thời điểm chấm dứt đợt nắng nóng gay gắt tại nhiều địa phương

Theo dự báo, khi kỳ nghỉ lễ 30/4-1/5 kết thúc cũng là thời điểm nhiệt độ tại nhiều khu vực giảm dần, nắng nóng gay gắt không còn xuất hiện ở nhiều nơi.
Nghệ An: Bắt người đàn ông tàn tật điều hành web khiêu dâm hơn 1 triệu thành viên

Nghệ An: Bắt người đàn ông tàn tật điều hành web khiêu dâm hơn 1 triệu thành viên

Dù mang nhiều bệnh lý nặng, di chuyển khó khăn song Nguyễn Đức Vinh vẫn điều hành web truyền bá văn hóa phẩm đồi trụy trên mạng internet với hơn 1,1 triệu thành viên trên toàn cầu.
Tin bài khác
Đề xuất điều chỉnh thiết kế Vành đai 3 để bổ sung các tuyến đường kết nối

Đề xuất điều chỉnh thiết kế Vành đai 3 để bổ sung các tuyến đường kết nối

Việc điều chỉnh thiết kế nhằm triển khai hoàn chỉnh nút giao thông Gò Công và nhánh nối đường Xa lộ Hà Nội đến nút giao Gò Công trên Vành đai 3.
Gần 100 xe ô tô ở huyện đảo Cô Tô được đăng kiểm

Gần 100 xe ô tô ở huyện đảo Cô Tô được đăng kiểm

Đã có 77 phương tiện cơ giới đường bộ, ô tô điện đủ điều kiện hồ sơ để đăng kiểm trong 2 ngày 24, 25/2 trên địa bàn huyện đảo Cô Tô.
TP Hồ Chí Minh tính phương án miễn, giảm vé đi Metro số 1 thời gian đầu

TP Hồ Chí Minh tính phương án miễn, giảm vé đi Metro số 1 thời gian đầu

Chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh giao chủ đầu tư lên phương án miễn, giảm vé đi Metro số 1 trong thời gian đầu để khuyến khích người dân sử dụng.
Xe chở 28 cán bộ hưu trí lao xuống vực sâu ở Tam Đảo

Xe chở 28 cán bộ hưu trí lao xuống vực sâu ở Tam Đảo

Ô tô khách 29 chỗ lưu thông hướng từ thị trấn Tam Đảo đi thành phố Vĩnh Yên bị mất lái, đâm gãy hàng rào hộ lan, lao xuống dưới taluy âm.
UBND huyện Văn Chấn yêu cầu làm rõ vụ công trình nhà nước được san lấp bằng đất nông nghiệp trái phép

UBND huyện Văn Chấn yêu cầu làm rõ vụ công trình nhà nước được san lấp bằng đất nông nghiệp trái phép

UBND huyện Văn Chấn, tỉnh Yên Bái vừa có văn bản yêu cầu làm rõ việc công trình nhà nước được san lấp bằng đất nông nghiệp trái phép.
Trên các nẻo đường ngày xuân: Không để có ngoại lệ vi phạm nồng độ cồn

Trên các nẻo đường ngày xuân: Không để có ngoại lệ vi phạm nồng độ cồn

Kỳ nghỉ Tết Nguyên đán năm nay, thay vì người dân cả nước phải chứng kiến, nghe nhìn về nhiều vụ tai nạn thảm khốc trong những ngày Tết, thì khắp nơi, lực lượng Cảnh sát giao thông đều siết chặt công tác kiểm tra, giám sát và xử lý người tham gia giao thông sau khi uống bia, rượu... để góp phần hạn chế tai nạn giao thông tối đa.
Công ty Mạnh Thắng tiếp tục mở đường, lập xưởng cần được UBND tỉnh Yên Bái chỉ đạo làm rõ

Công ty Mạnh Thắng tiếp tục mở đường, lập xưởng cần được UBND tỉnh Yên Bái chỉ đạo làm rõ

Khai thác khoáng sản quy mô lớn, xẻ đá, mở đường lập xưởng chế biến sát mép hồ bị đình chỉ hoạt động vì chưa hoàn tất thủ tục pháp lý.
Xử phạt 470 triệu đồng các điểm trông giữ xe nhiều lần vi phạm

Xử phạt 470 triệu đồng các điểm trông giữ xe nhiều lần vi phạm

Thanh tra Sở GTVT Hà Nội đề xuất thu hồi giấy phép đối với các điểm trông giữ phương tiện nhiều lần vi phạm.
TP Hồ Chí Minh: Cần bổ sung khoảng 100.000 m2 kho, bãi để tạm giữ phương tiện vi phạm

TP Hồ Chí Minh: Cần bổ sung khoảng 100.000 m2 kho, bãi để tạm giữ phương tiện vi phạm

Sau Tết, nhiều phương tiện vi phạm an toàn giao thông bị xử lý theo quy định, dẫn đến tình trạng quá tải tại các kho tạm giữ phương tiện vi phạm.
Truy tìm tài xế “liều chết” lái xe chạy ngược chiều trên cao tốc

Truy tìm tài xế “liều chết” lái xe chạy ngược chiều trên cao tốc

Bất chấp luật giao thông, tài xế xe tải ngang nhiên lái xe chạy ngược chiều, thậm chí "phóng bạt mạng" trên cao tốc, ép xe đi đúng luật phải tránh.
cong vien nuoc ho tay dong nghit khach ngay dau nghi le

Công viên nước Hồ Tây đông nghịt khách ngày đầu nghỉ lễ

Ngày 27.4 công viên Nước Hồ Tây đã tổ chức nhiều chương trình hấp dẫn như: Chương trình ca nhạc tạp kĩ, xiếc và giao lưu biểu diễn cùng các vũ công...chương trình được tổ chức trong 05 ngày từ 27/4 đến 1/5, mỗi ngày có 02 show diễn buổi sáng và buổi chiều.
dip nghi le 304 15 nam nay nguoi dan thay doi xu huong du lich

Dịp nghỉ lễ 30/4 -1/5 năm nay Người dân thay đổi xu hướng du lịch

Kỳ nghỉ lễ 30/4 - 1/5 đã đến rất gần. Tuy nhiên, giá vé máy bay nội địa cao khiến du khách e dè. Du khách đã đưa ra nhiều lựa chọn khác để phù hợp với tiêu chí tiết kiệm chi phí.
le hoi du lich ha noi nam 2024 chu de thang long ha noi thu do quyen ru

Lễ hội Du lịch Hà Nội năm 2024: Chủ đề: “Thăng Long - Hà Nội, thủ đô quyến rũ”

Lễ hội Du lịch Hà Nội năm 2024 với chủ đề “Thăng Long – Hà Nội, Thủ đô quyến rũ” từ ngày 25 – 28/4/2024 tại Công viên Thống Nhất. Đây là sự kiện xúc tiến quảng bá Du lịch lớn nhất được tổ chức thường niên của thành phố Hà Nội - Lễ Hội Du Lịch Hà Nội năm 2024 dự kiến sẽ mang tới cho du khách và nhân dân những trải nghiệm đầy màu sắc cùng nội dung phong phú đa dạng.
khai mac trien lam anh ve khu do thi trung tam thanh pho hai phong

Khai mạc Triển lãm ảnh về Khu đô thị trung tâm thành phố Hải Phòng

Ngày 26/4, tại Hà Nội, thành phố Hải Phòng phối hợp với Viện Hàn lâm Kiến trúc Pháp – Việt tổ chức Triển lãm ảnh Hải Phòng – Pháp Heritage với chủ đề “Di sản kiến trúc hôm nay, thịnh vượng cho ngày mai”.
pho di bo ho hoan kiem ha noi mo lien tuc 6 ngay dip le 304 15

Phố đi bộ hồ Hoàn Kiếm - Hà Nội mở liên tục 6 ngày dịp lễ 30/4 - 1/5

UBND quận Hoàn Kiếm thông tin sẽ kéo dài hoạt động các không gian đi bộ trên địa bàn trong dịp nghỉ lễ, từ ngày 26/4 đến 1/5.