Hà Nội 29 °C
TP Hồ Chí Minh 27 °C
Hải Phòng 31 °C
Đà Nẵng 32 °C
Yên Bái 26 °C
  • Hà Nội Hà Nội 29°C
  • TP Hồ Chí Minh Hà Nội 27°C
  • Hải Phòng Hà Nội 31°C
  • Đà Nẵng Hà Nội 32°C
  • Yên Bái Hà Nội 26°C

Độ tuổi phải chịu trách nhiệm hình sự?

Bảo vệ Pháp luật
10/04/2024 19:14
Nguyễn Xinh
aa
Pháp luật có những quy định như thế nào về độ tuổi phải chịu trách nhiệm hình sự đối với người có hành vi phạm tội?

Bạn đọc Nguyễn Hoàng A. (Lào Cai) hỏi: Theo quy định của pháp luật, từ độ tuổi nào thì người phạm tội phải chịu trách nhiệm hình sự? Có trường hợp nào người phạm tội được miễn truy cứu trách nhiệm hình sự không và cần có những điều kiện gì?

Độ tuổi phải chịu trách nhiệm hình sự?
Độ tuổi phải chịu trách nhiệm hình sự? (Hình minh họa)

Độ tuổi chịu trách nhiệm hình sự là gì?

Có thể hiểu, trách nhiệm hình sự là một dạng trách nhiệm pháp lý, là hậu quả pháp lý của việc phạm tội thể hiện ở chỗ người đã gây tội phải chịu trách nhiệm trước cơ quan thực thi pháp luật.

Trong đó, để xác định trách nhiệm hình sự của một người khi phạm tội nào đó cần xem xét độ tuổi của người này có phải chịu trách nhiệm hình sự về tội đó hay không.

Như vậy, có thể hiểu tuổi chịu trách nhiệm hình sự là độ tuổi mà người phạm tội sẽ phải chịu các trách nhiệm hình sự theo quy định của Bộ luật Hình sự 2015.

Độ tuổi chịu trách nhiệm hình sự

Điều 12 Bộ luật Hình sự năm 2015, sửa đổi, bổ sung năm 2017 quy định về tuổi chịu trách nhiệm hình sự như sau: Người từ đủ 16 tuổi trở lên phải chịu trách nhiệm hình sự về mọi tội phạm, trừ những tội phạm mà bộ luật này có quy định khác.

Đối với người từ đủ 14 tuổi trở lên nhưng chưa đủ 16 tuổi chỉ phải chịu trách nhiệm hình sự về tội giết người, tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác, tội hiếp dâm, tội hiếp dâm người dưới 16 tuổi, tội cưỡng dâm người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi, tội cướp tài sản, tội bắt cóc nhằm chiếm đoạt tài sản.

Về tội phạm rất nghiêm trọng, tội phạm đặc biệt nghiêm trọng quy định tại một trong các điều sau đây: Điều 143 (tội cưỡng dâm); Điều 150 (tội mua bán người); Điều 151 (tội mua bán người dưới 16 tuổi); Điều 170 (tội cưỡng đoạt tài sản); Điều 171 (tội cướp giật tài sản); Điều 173 (tội trộm cắp tài sản); Điều 178 (tội hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản); Điều 248 (tội sản xuất trái phép chất ma túy); Điều 249 (tội tàng trữ trái phép chất ma túy).

Điều 250 (tội vận chuyển trái phép chất ma túy); Điều 251 (tội mua bán trái phép chất ma túy); Điều 252 (tội chiếm đoạt chất ma túy); Điều 265 (tội tổ chức đua xe trái phép); Điều 266 (tội đua xe trái phép); Điều 285 (tội sản xuất, mua bán, trao đổi hoặc tặng cho công cụ, thiết bị, phần mềm để sử dụng vào mục đích trái pháp luật); Điều 286 (tội phát tán chương trình tin học gây hại cho hoạt động của mạng máy tính, mạng viễn thông, phương tiện điện tử).

Điều 287 (tội cản trở hoặc gây rối loạn hoạt động của mạng máy tính, mạng viễn thông, phương tiện điện tử); Điều 289 (tội xâm nhập trái phép vào mạng máy tính, mạng viễn thông hoặc phương tiện điện tử của người khác); Điều 290 (tội sử dụng mạng máy tính, mạng viễn thông, phương tiện điện tử thực hiện hành vi chiếm đoạt tài sản); Điều 299 (tội khủng bố); Điều 303 (tội phá hủy công trình, cơ sở, phương tiện quan trọng về an ninh quốc gia); Điều 304 (tội chế tạo, tàng trữ, vận chuyển, sử dụng, mua bán trái phép hoặc chiếm đoạt vũ khí quân dụng, phương tiện kỹ thuật quân sự).

Có trường hợp được miễn trách nhiệm hình sự hay không?

Tại Điều 29 của Bộ luật Hình sự năm 2015, sửa đổi, bổ sung năm 2017 quy định về căn cứ miễn trách nhiệm hình sự:

Người phạm tội được miễn trách nhiệm hình sự khi có một trong những căn cứ sau đây: Khi tiến hành điều tra, truy tố hoặc xét xử do có sự thay đổi chính sách, pháp luật làm cho hành vi phạm tội không còn nguy hiểm cho xã hội nữa; khi có quyết định đại xá.

Người phạm tội cũng có thể được miễn trách nhiệm hình sự khi có một trong các căn cứ sau đây: Khi tiến hành điều tra, truy tố, xét xử do chuyển biến của tình hình mà người phạm tội không còn nguy hiểm cho xã hội nữa; khi tiến hành điều tra, truy tố, xét xử, người phạm tội mắc bệnh hiểm nghèo dẫn đến không còn khả năng gây nguy hiểm cho xã hội nữa; người phạm tội tự thú, khai rõ sự việc, góp phần có hiệu quả vào việc phát hiện và điều tra tội phạm, cố gắng hạn chế đến mức thấp nhất hậu quả của tội phạm và lập công lớn hoặc có cống hiến đặc biệt, được Nhà nước và xã hội thừa nhận.

Người thực hiện tội phạm ít nghiêm trọng hoặc tội phạm nghiêm trọng do vô ý gây thiệt hại về tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm hoặc tài sản của người khác, được người bị hại hoặc người đại diện của người bị hại tự nguyện hòa giải và đề nghị miễn trách nhiệm hình sự thì có thể được miễn trách nhiệm hình sự.

Pháp luật cũng có quy định về quyết định hình phạt trong trường hợp chuẩn bị phạm tội, phạm tội chưa đạt đối với người dưới 18 tuổi. Cụ thể, tại Điều 102 Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017) quy định về “Quyết định hình phạt trong trường hợp chuẩn bị phạm tội, phạm tội chưa đạt” như sau: Tòa án quyết định hình phạt đối với người dưới 18 tuổi trong trường hợp chuẩn bị phạm tội hoặc phạm tội chưa đạt theo nguyên tắc quy định tại khoản 1 Điều 57 của bộ luật này.

Mức hình phạt cao nhất đối với người từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi chuẩn bị phạm tội không quá một phần ba mức hình phạt được quy định trong khung hình phạt đối với hành vi chuẩn bị phạm tội trong điều luật được áp dụng. Mức hình phạt cao nhất đối với người từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi chuẩn bị phạm tội không quá một phần hai mức hình phạt được quy định trong khung hình phạt đối với hành vi chuẩn bị phạm tội trong điều luật được áp dụng.

Mức hình phạt cao nhất áp dụng đối với người từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi phạm tội chưa đạt không quá một phần ba mức hình phạt quy định tại Điều 100 và Điều 101 của bộ luật này. Mức hình phạt cao nhất áp dụng đối với người từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi phạm tội chưa đạt không quá một phần hai mức hình phạt quy định tại các điều 99, 100 và 101 của bộ luật này.

bài liên quan
Hồi tố là gì, Quy định pháp luật về hồi tố?

Hồi tố là gì, Quy định pháp luật về hồi tố?

Hồi tố được hiểu là hiệu lực trở về trước của một hoặc nhiều quy phạm pháp luật hình sự đối với hành vi được pháp luật hình sự quy định là tội phạm so với quy phạm pháp luật hình sự tại thời điểm có hiệu lực thi hành.
Tạm giữ hình sự đối tượng hành hung tài xế, cướp taxi trong đêm

Tạm giữ hình sự đối tượng hành hung tài xế, cướp taxi trong đêm

Đối tượng hành hung, cướp taxi vừa bị lực lượng chức năng Công an TP Hà Nội tiến hành tạm giữ hình sự.
Quyền và nghĩa vụ của người giám định?

Quyền và nghĩa vụ của người giám định?

Người giám định là gì, người giám định có vai trò như thế nào trong một vụ án hình sự, là vấn đề được nhiều bạn đọc quan tâm.
Cưỡng bức lao động có bị xử lý hình sự không?

Cưỡng bức lao động có bị xử lý hình sự không?

Cưỡng bức lao động là gì? Hành vi cưỡng bức lao động sẽ bị xử lý như thế nào theo quy định của pháp luật?
Những trường hợp tăng nặng, giảm nhẹ trách nhiệm hình sự?

Những trường hợp tăng nặng, giảm nhẹ trách nhiệm hình sự?

Thế nào là tình tiết tăng nặng và giảm nhẹ trách nhiệm hình sự, đang là điều được nhiều bạn đọc quan tâm.
Mới nhất
Đọc nhiều
Những yếu tố nào khiến chỉ số CPI 5 tháng tăng

Những yếu tố nào khiến chỉ số CPI 5 tháng tăng

Trong 5 tháng đầu năm 2024 một số yếu tố như mức học phí, thuốc và dịch vụ y tế, chỉ số giá nhóm bưu chính, viễn thông tác động đã làm tăng, giảm CPI.
Chọn nhà gần trường học - xu hướng của gia đình trẻ

Chọn nhà gần trường học - xu hướng của gia đình trẻ

Mùa hè, mùa thi, mùa chọn trường, chọn lớp cho con đã đến, đó cũng là lý do khiến những khu căn hộ có đủ đầy trường lớp chất lượng đang trở nên“sốt nóng”...
Thái Bình chỉ đạo nóng về hoạt động của các trường mầm non, việc đưa đón trẻ

Thái Bình chỉ đạo nóng về hoạt động của các trường mầm non, việc đưa đón trẻ

UBND tỉnh Thái Bình đã ban hành văn bản gửi các sở, ban, ngành, địa phương trong tỉnh nhằm chấn chỉnh hoạt động của các trường mầm non và việc đưa đón trẻ, bảo đảm môi trường an toàn khi trẻ đến trường.
Tin bài khác
Hà Nội: Công khai số điện thoại giả mạo công an để lừa đảo

Hà Nội: Công khai số điện thoại giả mạo công an để lừa đảo

Công an quận Tây Hồ thông báo về 2 số điện thoại giả mạo lực lượng công an và đề nghị người dân nâng cao cảnh giác.
Tuyên án phúc thẩm vụ Việt Á: Cựu Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thanh Long được giảm án

Tuyên án phúc thẩm vụ Việt Á: Cựu Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thanh Long được giảm án

Chiều 17/5, Hội đồng xét xử phúc thẩm TAND cấp cao tại Hà Nội đã đã tuyên án phúc thẩm vụ kit test Việt Á xét xử các bị cáo có kháng cáo.
Chế tài xử lý hành vi xâm phạm chế độ hôn nhân và gia đình?

Chế tài xử lý hành vi xâm phạm chế độ hôn nhân và gia đình?

Xâm phạm chế độ hôn nhân và gia đình là hành vi xâm phạm đến quyền kết hôn, ly hôn, quyền nuôi dưỡng người thân trong gia đình. Pháp luật đã có chế tài xử lý đối với các hành vi này.
Khi nào một người bị xem là mất tích?

Khi nào một người bị xem là mất tích?

Khi nào thì một người bị xem là đang mất tích? Vấn đề pháp lý đối với một người đang mất tích sẽ được giải quyết như thế nào?
Thái Nguyên: Người dân sống trong khổ sở vì dự án "nằm trên giấy" gần 14 năm

Thái Nguyên: Người dân sống trong khổ sở vì dự án "nằm trên giấy" gần 14 năm

Dự án Xây dựng Khu đô thị Hồ điều hòa Xương Rồng (Hồ Hoàng Ngân) thuộc phường Phan Đình Phùng, thành phố Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên do công ty Cổ phần Sông Đà 2 làm chủ đầu tư được triển khai thực hiện từ tháng 8 năm 2010. Tuy nhiên, công tác đền bù, tái định cư cho người dân vẫn còn nhiều bất cập khiến cho người dân gần 14 năm phải sống trong tình cảnh “đi không được, ở không xong”.
Vụ sập tường trong đêm ở Hà Nội khiến 3 cháu bé tử vong: Trách nhiệm thuộc về ai?

Vụ sập tường trong đêm ở Hà Nội khiến 3 cháu bé tử vong: Trách nhiệm thuộc về ai?

Theo tiến sĩ luật Đặng Văn Cường: "Trong vụ việc này, vấn đề xác minh nguyên nhân của vụ tai nạn và sự việc có lỗi của cơ quan tổ chức nào hay không là yếu tố rất quan trọng để làm căn cứ xử lý".
Cấm xuất cảnh là gì, cơ quan nào có thẩm quyền cấm xuất cảnh?

Cấm xuất cảnh là gì, cơ quan nào có thẩm quyền cấm xuất cảnh?

Cơ quan thẩm quyền chỉ áp dụng biện pháp ngăn chặn tạm hoãn xuất cảnh khi thuộc trường hợp luật định.
Bộ TN&MT đề xuất Luật Đất đai có hiệu lực từ ngày 1/7/2024

Bộ TN&MT đề xuất Luật Đất đai có hiệu lực từ ngày 1/7/2024

Bộ Tài nguyên & Môi trường (TN&MT) đề xuất Luật Đất đai số 31/2024/QH15 có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2024 thay vì ngày 1/1/2025 như trong Luật Đất đai đã quy định.
Tang vật là gì, khi nào cần tịch thu tang vật?

Tang vật là gì, khi nào cần tịch thu tang vật?

Tang vật là một thuật ngữ được sử dụng rất nhiều trong các quy định về xử lý vi phạm hành chính cũng như xử lý các vi phạm về hình sự.
Bỏ lại xe và rời đi sau khi vi phạm giao thông sẽ bị ử lý thế nào?

Bỏ lại xe và rời đi sau khi vi phạm giao thông sẽ bị ử lý thế nào?

Pháp luật đã có chế tài xử lý đối với hành vi bỏ lại phương tiện và rời đi sau khi vi phạm trật tự an toàn giao thông.
video huong dan cach thoat nan khi chay tai nha o ket hop kinh doanh

Video hướng dẫn cách thoát nạn khi cháy tại nhà ở kết hợp kinh doanh

Vừa qua, trên địa bàn TP Hà Nội xảy ra nhiều vụ cháy gây thiệt hại lớn về người và tài sản. Lực lượng Cảnh sát PCCC&CNCH Công an TP Hà Nội đã đưa ra một số giải pháp đảm bảo an toàn và kỹ năng thoát nạn khi xảy ra cháy tại nhà ở gia đình kết hợp sản xuất, kinh doanh.
ha noi khoi to vu an hinh su lien quan vu chay nha tro o trung kinh

Hà Nội: Khởi tố vụ án hình sự liên quan vụ cháy nhà trọ ở Trung Kính

(PLM) - Công an TP Hà Nội đã ra quyết định khởi tố vụ án hình sự để làm rõ hành vi vi phạm về quy định phòng cháy chữa cháy (PCCC).
ky hop thu 7 quoc hoi khoa xv nhieu thanh tuu lon dat duoc tu nghi quyet 43

Kỳ họp thứ 7, Quốc hội khóa XV: Nhiều thành tựu lớn đạt được từ Nghị quyết 43

(PLM) - Tiếp tục chương trình kỳ họp thứ 7, sáng ngày 25/5, dưới dự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, Phó chủ tịch Quốc hội Nguyễn Đức Hải điều hành phiên họp. Quốc hội thảo luận ở hội trường về Báo cáo của Đoàn Giám sát và dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về kết quả giám sát chuyên đề “việc thực hiện Nghị quyết số 43/2022/QH15 ngày 11/01/2022 của Quốc hội về chính sách tài khóa, tiền tệ hỗ trợ Chương trình phục hồi, phát triển kinh tế - xã hội và các nghị quyết của Quốc hội về một số dự án quan trọng quốc gia đến hết năm 2023”.
thanh pho yen bai to chuc lien hoan tieng hat thanh nien ban hung ca tuoi tre

Thành phố Yên Bái tổ chức Liên hoan tiếng hát thanh niên "Bản hùng ca tuổi trẻ”

(PLM) - Tối ngày 25/5/2024, tại quảng trường 19/8 thành phố Yên Bái diễn ra chương trình Liên hoan tiếng hát thanh niên “Bản hùng ca tuổi trẻ”, do Ủy ban hội liên hiệp thanh niên Việt Nam thành phố Yên Bái tổ chức. Chương trình nhằm mục đích tạo một sân chơi lành mạnh, bổ ích trong không khí thi đua sôi nổi tại các cấp bộ Đoàn - Hội và toàn thể cán bộ, đoàn viên, hội viên, thanh niên trong toàn thành phố thi đua lập thành tích chào mừng Đại hội đại biểu Hội liên hiệp thanh niên Việt Nam thành phố Yên Bái lần thứ VI, tiến tới Đại hội đại biểu Hội liên hiệp thanh niên Việt Nam tỉnh Yên Bái lần thứ VI, nhiệm kỳ 2024-2029.
ha noi tim thay thi the trung uy canh sat giao thong mat tich tren song hong

Hà Nội: Tìm thấy thi thể Trung úy Cảnh sát giao thông mất tích trên sông Hồng

(PLM) - Khoảng 15h50 ngày 26-5, các lực lượng chức năng đã tìm thấy Trung uý Nguyễn Thanh Tùng - cán bộ Đội Cảnh sát giao thông đường thủy số 1, Phòng Cảnh sát giao thông Hà Nội (Công an thành phố Hà Nội) bị mất tích cách đây 2 ngày trong khi đi làm nhiệm vụ.