Hà Nội 34 °C
TP Hồ Chí Minh 34 °C
Hải Phòng 35 °C
Đà Nẵng 37 °C
Yên Bái 31 °C
  • Hà Nội Hà Nội 34°C
  • TP Hồ Chí Minh Hà Nội 34°C
  • Hải Phòng Hà Nội 35°C
  • Đà Nẵng Hà Nội 37°C
  • Yên Bái Hà Nội 31°C

Các trường hợp không khởi tố vụ án hình sự

Tố tụng
10/06/2024 13:20
Nguyễn Xinh
aa
Việc khởi tố vụ án hình sự là một bước quan trọng và cần thiết trong hệ thống pháp luật của nước ta. Vậy khi nào thì không cần khởi tố vụ án hình sự trong giải quyết một vụ việc?

Bạn đọc Lê Văn V. (Nghệ An) hỏi: Khởi tố vụ án là gì? Trong quá trình giải quyết vụ án, khi nào thì cơ quan điều tra không cần khởi tố vụ án?

Pháp luật Plus trả lời:

Khởi tố hình sự là gì?

Việc khởi tố vụ án hình sự là một bước quan trọng và cần thiết trong hệ thống pháp luật của nước ta, đặc biệt khi liên quan đến các tội phạm nói chung và các tội xâm phạm quyền công dân.

Điều này đồng nghĩa với việc bảo vệ quyền con người và quyền công dân trước những hành vi vi phạm pháp luật, đảm bảo rằng mọi người đều được coi trọng và bảo vệ trong tình hình hợp pháp.

Các trường hợp không khởi tố vụ án hình sự
Việc khởi tố vụ án hình sự là một bước quan trọng và cần thiết trong hệ thống pháp luật của nước ta. (Hình minh họa)

Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015 sửa đổi năm 2021 chính là tài liệu quy định rõ ràng về căn cứ và cơ sở của quá trình khởi tố vụ án hình sự.

Nó xác định các nguyên tắc và quy định mà các cơ quan chức năng phải tuân theo khi xem xét việc khởi tố hoặc không khởi tố vụ án. Điều này đảm bảo tính minh bạch và công bằng trong quá trình đưa ra quyết định liên quan đến việc tiến hành vụ án hình sự.

Thẩm quyền và trình tự thủ tục trong việc ra quyết định khởi tố vụ án hình sự được thiết lập để đảm bảo rằng quyền con người và quyền công dân được bảo vệ.

Những quyết định này không được đưa ra một cách tùy tiện, mà phải dựa trên bằng chứng và luật pháp. Điều này đảm bảo rằng người phạm tội sẽ có cơ hội bảo vệ quyền của họ và không bị kỳ thị hay bị xem thường.

Các trường hợp không khởi tố vụ án hình sự

Theo quy định tại Điều 157 của Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015, các trường hợp không khởi tố vụ án hình sự gồm:

1. Không có sự việc phạm tội: Điều này ám chỉ rằng không có thông tin về tội phạm nào xảy ra hoặc các thông tin về tội phạm là không chính xác. Các cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng có trách nhiệm kiểm tra và đảm bảo rằng không có sự việc xảy ra như thông tin đã được báo cáo, hoặc rằng sự việc đó không có dấu hiệu của tội phạm.

2. Hành vi không cấu thành tội phạm: Điều này đề cập đến việc hành vi không thỏa mãn các dấu hiệu pháp lý của một tội phạm cụ thể được quy định trong Bộ luật Hình sự. Cấu thành tội phạm bao gồm các yếu tố quan trọng cần có để xem xét việc xem hành vi đó là một tội phạm.

3. Người thực hiện hành vi nguy hiểm cho xã hội chưa đến tuổi chịu trách nhiệm hình sự: Tuổi chịu trách nhiệm hình sự được quy định tại Điều 12 của Bộ luật Hình sự năm 2015. Theo đó, người từ đủ 16 tuổi trở lên phải chịu trách nhiệm hình sự về mọi tội phạm. Người từ đủ 14 tuổi trở lên, nhưng chưa đủ 16 tuổi chỉ phải chịu trách nhiệm hình sự về một số tội phạm nghiêm trọng.

4. Người mà hành vi phạm tội của họ đã có bản án hoặc quyết định đình chỉ vụ án có hiệu lực pháp luật: Nguyên tắc không áp dụng án hai lần cho cùng một tội phạm, do đó, cơ quan có thẩm quyền không được khởi tố vụ án hình sự đối với người mà hành vi của họ đã được xem xét và có bản án hoặc quyết định đình chỉ vụ án có hiệu lực pháp luật.

5. Đã hết thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự: Thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự là thời hạn quy định bởi BLHS cho việc tiến hành các hoạt động truy cứu trách nhiệm hình sự đối với người phạm tội. Khi hết thời hạn đó, người phạm tội không thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

6. Tội phạm đã được đại xá: Đại xá là một biện pháp khoan hồng đặc biệt do Quốc hội quyết định, và nó ám chỉ sự tha hoàn toàn đối với một loạt người phạm tội đã phạm một hoặc một số loại tội phạm cụ thể. Tội phạm đã được đại xá là căn cứ để không khởi tố vụ án hình sự.

7. Người thực hiện hành vi nguy hiểm cho xã hội đã chết, trừ trường hợp cần tái thẩm đối với người khác: Mục đích của việc áp dụng trách nhiệm hình sự và hình phạt là giáo dục và ngăn ngừa người phạm tội khỏi việc tái phạm. Do đó, nếu người thực hiện hành vi nguy hiểm cho xã hội đã chết, cơ quan có thẩm quyền không thể áp dụng trách nhiệm hình sự đối với họ, trừ khi có lý do đặc biệt để tái thẩm đối với người khác.

8. Tội phạm quy định tại khoản 1 các Điều 134, 135, 136, 138, 139, 141, 143, 155, 156 và 226 của Bộ luật Hình sự mà bị hại hoặc người đại diện của bị hại là người dưới 18 tuổi, người có nhược điểm về tâm thần hoặc thể chất hoặc đã chết không yêu cầu khởi tố: Các tội phạm mà bị hại hoặc người đại diện của bị hại là người dưới 18 tuổi, người có nhược điểm về tâm thần hoặc thể chất hoặc đã chết không yêu cầu khởi tố vụ án hình sự. Cơ quan có thẩm quyền chỉ tiến hành tố tụng khi có yêu cầu từ phía bị hại hoặc người đại diện của bị hại.

Mọi câu hỏi và tư vấn pháp luật cần được giải đáp, bạn đọc có thể gọi điện theo số: 0904309996; hoặc gửi Email: toasoan@phapluatplus.vn.

Tags:

bài liên quan
Khởi tố cựu nhân viên ngân hàng chiếm đoạt hơn 1,3 tỷ đồng của khách hàng

Khởi tố cựu nhân viên ngân hàng chiếm đoạt hơn 1,3 tỷ đồng của khách hàng

Từng là nhân viên quan hệ khách hàng cá nhân thuộc một ngân hàng trên địa bàn TP Sơn La, Lò Mạnh Hùng đã làm trái quy định của ngân hàng chiếm đoạt của khách hàng số tiền hơn 1,3 tỷ đồng.
Khởi tố thêm hàng chục bị can trong vụ lập dự án ảo để lừa đảo tại Công ty Lộc Phúc

Khởi tố thêm hàng chục bị can trong vụ lập dự án ảo để lừa đảo tại Công ty Lộc Phúc

Ngày 11/6/2024, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Đồng Nai đã tiếp tục ra Quyết định khởi tố bị can đối với 41 đối tượng đồng phạm để điều tra về tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” được quy định tại Điều 174 Bộ luật Hình sự.
Nghệ An: Khởi tố Giám đốc Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai huyện Hưng Nguyên

Nghệ An: Khởi tố Giám đốc Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai huyện Hưng Nguyên

Hoàng Đức Nam (SN 1982), Giám đốc Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai huyện Hưng Nguyên (nguyên Giám đốc Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai thị xã Cửa Lò) bị khởi tố cùng 2 đối tượng khác về tội đưa hối lộ.
Khởi tố bị can, bắt tạm giam Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Thái Bình

Khởi tố bị can, bắt tạm giam Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Thái Bình

Ông Nguyễn Xuân Dương - Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Thái Bình vừa bị lực lượng chức năng Công an huyện Hưng Hà khởi tố, bắt tạm giam.
Nghệ An: Khởi tố đối tượng lừa đảo, chiếm đoạt tiền nhiều học viên học lái xe ô tô

Nghệ An: Khởi tố đối tượng lừa đảo, chiếm đoạt tiền nhiều học viên học lái xe ô tô

Với chiêu bài “bao đậu lý thuyết” khi thi bằng lái xe ô tô, cùng với danh nghĩa “thầy dạy lái” đang dạy tại một trung tâm đào tạo lái xe, Trần Văn Trí đã thông báo tuyển sinh và thu số tiền hơn 200 triệu đồng của nhiều học viên tại các địa phương trên địa bàn tỉnh Nghệ An, sau đó lừa đảo chiếm đoạt tài sản.
Khởi tố nhóm đối tượng làm giả hồ sơ đăng ký xe ở Cà Mau

Khởi tố nhóm đối tượng làm giả hồ sơ đăng ký xe ở Cà Mau

Công an tỉnh Cà Mau vừa khởi tố, bắt tạm giam hai đối tượng để điều tra về hành vi làm giả hồ sơ đăng ký xe để trục lợi.
Mới nhất
Đọc nhiều
Khi nào cơ quan nhà nước được hủy sổ đỏ đã cấp?

Khi nào cơ quan nhà nước được hủy sổ đỏ đã cấp?

Nếu bị thu hồi sổ đỏ theo quy định nhưng người dân lại cố tình không giao nộp thì cơ quan chức năng có quyền hủy Sổ đỏ đã cấp.
Phê duyệt điều chỉnh cục bộ quy hoạch chi tiết Khu đô thị mới Việt Hưng

Phê duyệt điều chỉnh cục bộ quy hoạch chi tiết Khu đô thị mới Việt Hưng

UBND TP Hà Nội vừa có quyết định Phê duyệt Điều chỉnh cục bộ Quy hoạch chi tiết Khu đô thị mới Việt Hưng, tỷ lệ 1/500 tại ô đất ký hiệu NT-09 thuộc phường Việt Hưng, quận Long Biên, TP Hà Nội.
Bắc Kạn triển khai phòng, chống dịch bệnh do não mô cầu

Bắc Kạn triển khai phòng, chống dịch bệnh do não mô cầu

Sở Y tế tỉnh Bắc Kạn vừa tổ chức Hội nghị trực tuyến, gấp rút triển khai công tác phòng, chống dịch bệnh do não mô cầu.
Tin bài khác
Tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự là gì?

Tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự là gì?

Bên cạnh việc xem xét, đánh giá chứng cứ phạm tội, cơ quan tố tụng còn cân nhắc các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự cho người phạm tội.
Đề nghị tòa án cấp trên giám đốc thẩm hủy bản án phúc thẩm

Đề nghị tòa án cấp trên giám đốc thẩm hủy bản án phúc thẩm

Công ty Royal Lighting cho rằng, tòa phúc thẩm có những vi phạm trong thủ tục tố tụng và sai lầm trong việc áp dụng pháp luật.
Khi nào thì phải áp dụng biện pháp tạm giam?

Khi nào thì phải áp dụng biện pháp tạm giam?

Tạm giam là biện pháp ngăn chặn nghiêm khắc nhất được quy định trong Bộ luật tố tụng hình sự.Khi bị áp dụng biện pháp ngăn chặn này, người bị tạm giam sẽ bị cách ly khỏi xã hội một thời gian nhất định, bị hạn chế một số quyền con người, quyền công dân.
Thế nào là lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản?

Thế nào là lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản?

Lạm dụng chiếm đoạt tài sản là gì, hành vi lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản bị xử lý như thế nào theo quy định pháp luật đang là câu hỏi bạn đọc quan tâm.
TAND Thành phố Đà Lạt thụ lý vụ án "Di dời đường dây trung hạ thế"

TAND Thành phố Đà Lạt thụ lý vụ án "Di dời đường dây trung hạ thế"

Theo thông báo thụ lý vụ án số 06/TB-TLVA ngày 14/05/2024 của Tòa án nhân dân thành phố Đà Lạt.
Vụ cháu bé 5 tuổi tử vong trên xe: Người đứng đầu cơ sở mầm non đối mặt với tình huống pháp lý nào?

Vụ cháu bé 5 tuổi tử vong trên xe: Người đứng đầu cơ sở mầm non đối mặt với tình huống pháp lý nào?

Ngoài người phụ trách đưa đón học sinh, cơ quan điều tra sẽ làm rõ trách nhiệm của tài xế và người đứng đầu cơ sở giáo dục trong việc xây dựng quy chế đưa đón, đảm bảo an toàn cho học sinh.
Vụ lừa bán hàng hiệu ở Bắc Giang: Tạm hoãn phiên toà để trích xuất tin nhắn trong điện thoại của bị cáo

Vụ lừa bán hàng hiệu ở Bắc Giang: Tạm hoãn phiên toà để trích xuất tin nhắn trong điện thoại của bị cáo

Sau khi nghị án, HĐXX quyết định tạm hoãn phiên tòa để trích xuất toàn bộ tin nhắn trong điện thoại của bị cáo Trịnh Thu Trang để đảm bảo khách quan của vụ án.
Mở lại phiên tòa xét xử vụ “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” ở Bắc Giang

Mở lại phiên tòa xét xử vụ “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” ở Bắc Giang

TAND tỉnh Bắc Giang ấn định mở lại phiên tòa xét xử bị cáo Trịnh Thu Trang về tội "Lừa đảo chiếm đoạt tài sản" và bị cáo Nguyễn Thủy Anh, Lương Thị Thu Thảo về tội "Cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự" vào 7h30 ngày 28/5/2024.
Khi nào thì một người bị bắt giữ khẩn cấp?

Khi nào thì một người bị bắt giữ khẩn cấp?

Khi nào thì một người bị bắt giữ khẩn cấp, Cơ quan nào có thẩm quyền bắt giữ người trong trường hợp khẩn cấp?
Hồi tố là gì, Quy định pháp luật về hồi tố?

Hồi tố là gì, Quy định pháp luật về hồi tố?

Hồi tố được hiểu là hiệu lực trở về trước của một hoặc nhiều quy phạm pháp luật hình sự đối với hành vi được pháp luật hình sự quy định là tội phạm so với quy phạm pháp luật hình sự tại thời điểm có hiệu lực thi hành.
bao phap luat viet nam sinh hoat chuyen de ve quy dinh so 144 qdtw cua bo chinh tri

Báo Pháp luật Việt Nam sinh hoạt chuyên đề về Quy định số 144-QĐ/TW của Bộ Chính trị

(PLM) - Chiều 10/6, Báo Pháp luật Việt Nam (PLVN) tổ chức buổi sinh hoạt chuyên đề về Quy định số 144-QĐ/TW ngày 9/5/2024 của Bộ Chính trị về chuẩn mực đạo đức cách mạng của cán bộ, đảng viên trong giai đoạn mới.
ha giang 2 nguoi thiet mang do mua lu

Hà Giang: 2 người thiệt mạng do mưa lũ

(PLM) - Trong 2 ngày hôm qua và hôm nay, do tình hình mưa to kéo dài, trên địa bàn tỉnh Hà Giang đã xảy ra lũ ống, lũ quét, sạt lở đất, ngập úng cục bộ tại nhiều địa phương, gây thiệt hại về người, tài sản và hoa màu đối với nhiều hộ dân.
chuong my ha noi phan no be gai 14 tuoi bi nhom ban hanh hung ep dung chat kich thich

Chương Mỹ, Hà Nội: Phẫn nộ bé gái 14 tuổi bị nhóm bạn hành hung, ép dùng chất kích thích

(PLM) - Chiều ngày 06/06, bé gái N.T.N (14 tuổi) ở Chương Mỹ, Hà Nội, bị 1 nhóm bạn cùng trang lứa hành hung, lột quần áo và ép hút thuốc lá, dẫn đến hoảng loạn tâm lý, phải nằm điều trị tại bệnh viện.
ha noi hang tram si tu cung phu huynh den van mieu cau may truoc ky thi vao lop 10 thpt

Hà Nội: Hàng trăm sĩ tử cùng phụ huynh đến Văn Miếu cầu may trước kỳ thi vào lớp 10 THPT

(PLM) - Vào những ngày cuối trước khi bước vào kì thi tuyển sinh vào lớp 10 THPT công lập năm học 2024 - 2025 tại Hà Nội, rất nhiều sĩ tử cùng phụ huynh tới Văn Miếu - Quốc Tử Giám thắp hương, cầu mong thi cử may mắn, thuận lợi.
nhung truong hop bat buoc phai doi the can cuoc cong dan sang the can cuoc tu 172024

Những trường hợp bắt buộc phải đổi thẻ Căn cước công dân sang thẻ Căn cước từ 1/7/2024

(PLM) - Từ ngày 01/7/2024, không bắt buộc công dân phải đổi từ thẻ Căn cước công dân sang thẻ Căn cước, tuy nhiên nếu công dân thuộc vào các trường hợp dưới đây vẫn bắt buộc phải đổi từ thẻ Căn cước công dân sang thẻ Căn cước.